Özgür Birey mi Etkin Vatandaş mı? Liberal ve Cumhuriyetçi Vatandaşlık Teorilerini Yeniden Düşünmek

Makale, liberal ve cumhuriyetçi vatandaşlık kuramlarını hukuki statü, siyasal katılım ve toplumsal aidiyet boyutlarında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın özgün katkısı, bu iki yaklaşımın sınırlarını aşmak üzere İç İçe Geçmiş Vatandaşlık Pratikleri adı verilen yeni bir kavramsal çerçeve önermesidir. Kuramsal inceleme, Rawls, Dworkin ve Kymlicka’nın hak merkezli liberal yaklaşımını; Pettit, Honohan ve Skinner’ın katılım odaklı cumhuriyetçi yorumlarını; Benhabib, Habermas, Mouffe, Tully, Isin ve Bauböck’ün çağdaş açılımlarını kapsamaktadır. Yapılan karşılaştırmalı değerlendirme, liberal ve cumhuriyetçi gelenekler arasında katı bir karşıtlık bulunmadığını, aksine birbirini tamamlayan normatif boyutlar sunduklarını göstermektedir. Bu bulgu, makalenin kavramsal önerisi olan İç İçe Geçmiş Vatandaşlık Pratikleri çerçevesinin gerekçesini oluşturmaktadır. Bu çerçeve, müzakereci vatandaşlığın diyalog ve gerekçelendirme boyutunu, çok katmanlı vatandaşlık anlayışının eşzamanlı aidiyet boyutuyla birleştirmektedir. Böylece vatandaşlık, bireysel hakların hukukî güvencelerle, kollektif katılımın demokratik pratiklerle ve kültürel farklılıkların çoğulcu temsillerle kesiştiği dinamik bir süreç olarak kavranmaktadır. Çalışma ayrıca, dijitalleşen kamusal alanlar ve göç hareketliliği gibi güncel olgularla ilişkilendirilerek kavramsal çerçevenin çağdaş tartışmalara açılabileceğini göstermektedir.