Czynniki wewnętrzne kształtujące podstawy Ruchu 4 Maja w Chinach

Zmiany zachodzące w Chinach w drugiej połowie XIX i pierwszych de-kadach XX wieku doprowadziły do wzmożonej aktywności chińskiego spo-łeczeństwa, w wyniku której wykształcił się tzw. Ruch 4 Maja jako wyraz ogólnospołecznego sprzeciwu wobec braku zdolności chińskich władz do obrony chińskiej racji stanu w przestrzeni stosunków międzynarodowych oraz Ruchu na rzecz Nowej Kultury podważającego tradycyjne podstawy systemu stosunków społecznych w Chinach feudalnych, które nie uległy zmianie nawet w konsekwencji upadku dynastycznej władzy cesarskiej i prób przemian ustrojowych po utworzeniu Republiki Chińskiej. Zjawiska zachodzące w tym czasie w przestrzeni społecznej Chin zasługują na szczegółowe badania w ramach dyscypliny nauk o polityce, zwłaszcza że w teorii politologii wskazuje się, iż „ruch społeczny jest […] rezultatem obiektywnego rozwoju sprzeczności społecznych, wyrastających na bazie dynamiki rozwoju sił wytwórczych” (H. Przybylski, Politologia. Zarys problematyki, Katowice 2004). Zatem jego postulaty kierowane są do prze-strzeni politycznej, przez co powinien być traktowany jako ruch polityczny na początkowym etapie rozwoju, niewyposażony jeszcze w aparat polityczny tworzony przez zorganizowane struktury, programy, strategie i doktryny stanowiące bazę organizacji politycznych wykształcających się w wyniku ich aktywności w przestrzeni społeczno-politycznej i dążeń do upodmiotowienia. Analizę uwarunkowań leżących u podstaw wykształcenia się Ruchu 4 Maja i Ruchu na Rzecz Nowej Kultury rozpoczęto od badań zjawisk zachodzących w środowisku międzynarodowym, przedstawionych w artykule autora, pt. Chiny wobec decyzji traktatu wersalskiego – Ruch 4 Maja. Stan środowiska międzynarodowego Chin i zmiany systemu stosunków międzynarodowych w regionie Dalekiego Wschodu, opublikowanym w t. XVII (2020) „Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość”. W kolejnym etapie badań rozważaniom politologicznym poddano uwarunkowania wewnętrzne w Chinach, zwłaszcza sytuację polityczną i ekonomiczną, których wyniki prezentuje się w niniejszym artykule.