OSMANLI MODERNLEŞME SÜRECİNDE AYDINLAR VE BÜROKRASİNİN ROLÜ

17. yy’da Batı Avrupa’da ortaya çıkan modernleşme, ekonomik, siyasi ve sosyo-kültürel bir değişim sürecidir. Modernleşme; endüstrileşme, ulus devlet, kentleşme, bireyselleşme, sekülerleşme ve bilimsel düşünce gibi unsurlara dayanmaktadır. Bu bağlamda modernleşme, aynı zamanda gelişmişliğin bir göstergesi olarak kabul edilir. Bu nedenle modernleşme düşüncesi Batı dışı toplumlar için ulaşılması gereken bir hedef olarak görülmüştür. Osmanlı İmparatorluğu için de modernleşme, geri kaldığı Batı karşısında tekrar üstünlüğü elde etmek için, takip edilmesi gereken zaruri bir yol olarak ortaya çıkmış olan bir düşüncedir. Ancak Osmanlı modernleşme düşüncesi Batı’dan farklı olarak kendi iç dinamikleri ile değil de siyasi otoritenin bir projesi olarak, üstten alta doğru şekillenen bir süreç olmuştur. Bu süreçte temel hedef ise merkezileşme isteğidir. Bu bakımdan Osmanlı modernleşme süreci ekonomik ve sosyo-kültürel boyutları eksik olan bir harekettir ve temeli aydınlar ve bürokrasiye dayanmaktadır. Bu makalenin amacı Osmanlı modernleşme sürecinin bir merkezileşme hareketi olduğunu göstermek ve bu süreçte aydınların ve bürokrasinin rolünü ve önemini belirtmektir.