Sıfır Reel Faizle Çalışan Yeni Bir Banka Modeli Önerisi

Çalışmada, geleneksel bankacılık modellerine alternatif olarak sıfır reel faizle, diğer bir deyişle faizsiz çalışan yeni bir banka modeli önerilmektedir. Mevcut kapitalist ekonomide faizin, tasarruf sahiplerinin yüksek, yatırımcıların düşük faiz istemeleri, faiz ile enflasyon arasında sarmal ilişki oluşabilmesi ve yüksek faizin baskı, bağımlılık ve sömürü aracına dönüşebilmesi gibi bazı açmazları bulunmaktadır. Çalışmada önerilen modelde banka, enflasyona karşı koruma vaadiyle topladığı fonları yine enflasyona karşı korunmuş olarak sıfır reel faizle kullanıma sunmaktadır. Banka fon arz edenlerle fon talep edenleri buluşturmadaki aracılık hizmetine karşılık olmak ve kurumsal varlığını sürdürebilmek amacıyla, şartlara göre, fon talep edenlerden veya her iki taraftan oldukça düşük oranlı prim almaktadır. Önerilen bu modelin dini gerekçesi, Ebû Yûsuf’un “ödünç alınan değerin enflasyona karşı satın alma gücünün korunması gerektiği” görüşüne dayanmaktadır. Dünya Bankası’nın 1995-2024 dönemi ortalama faiz ve büyüme oranları dikkate alındığında, özellikle üst-orta ve yüksek gelirli ülkelerde, reel faiz sıfıra yakın hatta negatif olduğu halde dahi pozitif büyümenin gerçekleştiği tespit edilmiştir. Ödünç verilen değerin satın alma gücünün sürekli korunduğu, faizin sömürü aracına dönüşmediği, inanca dayalı hassasiyetlerin korunduğu ve uygulanabilirliği yüksek bir bankacılık modelinin önerilmiş olmasının çalışmayı oldukça özgün kıldığı değerlendirilmektedir.