Gawri Duvarı’nın Arkeo-Stratejik Analizi

Gawri Duvarı, İran’ın batısında, Zagros Dağları’nın batı yamaçlarında uzanan, yaklaşık 115 kilometre uzunluğunda büyük ölçekli bir antik sınır tahkimatıdır. Geç Part-Erken Sasani dönemine tarihlendirilen bu yapı, yalnızca bir savunma hattı olmanın ötesinde, siyasi meşruiyetin, kültürel kimliğin ve mekânsal otoritenin taş üzerinden inşa edildiği çok katmanlı bir arkeo-politik temsildir. Bu çalışma, Gawri Duvarı’nı, geç antik dönemin sınır mühendisliği, kültürel peyzaj düzenlemeleri ve ideolojik coğrafya üretimi bağlamında disiplinlerarası bir bakış açısıyla ele almaktadır. Yüzey araştırmaları, uzaktan algılama teknolojileri, coğrafi bilgi sistemleri (GIS), mimari analiz ve tarihsel kaynakların bütüncül biçimde kullanılmasıyla yapı hem yerel bağlamda hem de küresel sınır tahkimatı gelenekleri içinde değerlendirilmiştir. Çin Seddi, Gorgan Duvarı ve Hadrian Duvarı gibi yapılarla karşılaştırmalı analizler yapılmış; Gawri Duvarı’nın antik imparatorlukların sınır anlayışı içindeki özgün konumu tartışılmıştır. Ayrıca yapının çevresinde yer alan Anubanini Kabartması gibi arkeolojik unsurlar üzerinden kültürel süreklilik vurgulanmış; duvarın yalnızca askeri değil, aynı zamanda sembolik, ekonomik ve yönetsel işlevler üstlendiği ortaya konmuştur. Sonuç olarak, Gawri Duvarı; Part-Sasani iktidar zihniyetinin, sınır mekânlarını ideolojik, politik ve kültürel düzeyde nasıl biçimlendirdiğini gösteren özgün bir arkeolojik yapı olarak değerlendirilmektedir.