Biyolojik Kirlilik Kaynakları (Tokpa) “Toprak Kökenli Patojenler”

Toprak Kökenli Patojenler (TOKPA), toprak ve bitki sağlığını tehdit eden önemli biyolojik kirlilik unsurları arasındadır. TOKPA, dünyada aynı isimle anılmakta olup çok farklı agroekolojik alanlarda hububat, sebze, meyve ve bağıları kapsayan geniş bir konukçu dağılımında kök, kök boğazı ve gövde çevresinde zarar yapan fungus, nematod, bakteri ve virüsleri tanımlamaktadır. TOKPA’ların neden olduğu hastalıklar, entansif tarım uygulamaları nedeniyle tamamen ortadan kaldırılmalarının zorluğu ve önemli verim kayıplarına yol açmaları nedeniyle dünya çapında tarımsal üretimde öne çıkan sorunlardan biridir. Nitekim birçok tarımsal üründe TOKPA kaynaklı kayıpların % 50–75’e ulaştığı bildirilmektedir. Bu patojenler, özellikle iklim değişikliğiyle birlikte uygun çevresel koşullarda hızla çoğalarak kök, kök boğazı ve toprakaltı dokularda çeşitli hastalıklara sebep olarak toprak kirliliğine neden olurlar. Toprak, eğer sağlıklı ise, m2 başına binlerce tür ve hektar başına tonlarca yararlı bakteri biyokütlesi barındıran geniş bir mikrobiyal çeşitliliğe sahiptir. Bu mikroorganizmaların çoğu ekosisteme fayda sunarken, bir kısmı da insan ve bitki sağlığına zarar verebilmektedir. Bu zarar ya doğrudan insanları enfekte eden zorunlu patojenler, ya da bağışıklık sistemi zayıf bireylerden faydalanan fırsatçı patojenler aracılığıyla ortaya çıkar. Bu patojenlerin bir kısmı hayvan dışkısından kaynaklanır ve toprakla doğrudan deri teması, kirli su veya gıdayla temas yoluyla insana bulaşır. Toprak, doğal olarak antibiyotik üreten fungus ve bakterilerin yanı sıra antimikrobiyal direnç (AMR) genlerinin de bir kaynağı konumundadır. Bakteriler, antibiyotiklere tekrar maruz kaldıklarında direnç kazanabilir ve bu direnç genleri toprak mikroorganizmaları arasında hızla aktarılabilir. Antimikrobiyallerin özellikle hayvancılıkta yaygın ve yanlış kullanımı, dirençli bakterilerin çevreye yayılmasını hızlandırmıştır. Günümüzde AMR enfeksiyonlarının her yıl dünya genelinde yaklaşık 4,71 milyon ölüme yol açtığı bildirilmektedir.