Mekânın poetikası olarak Safiye Erol’un romanlarında İstanbul ve Edirne

Roman, öykü, makale ve incelemeleri ile tanınan Cumhuriyet dönemi yazarlarından Safiye Erol, küçük yaşlardan itibaren almaya başladığı dil eğitimini tamamlamak üzere Almanya’ya gider. Almanya’da doktora eğitimini tamamlayarak ülkesine dönen Erol, Batı ve Doğu kültürlerine ait ögeleri çalışmalarında başarılı bir şekilde işler. Avrupa’da gezip gördüğü yerler ile ülkesi arasında kıyaslamalar yaparak eğitim, edebiyat, sanat, kadın yaşamı, müzik ve eğlence anlayışı gibi çeşitli konulara ilişkin değerlendirmelerde bulunur. Safiye Erol’un aşka bakışı onun şehrin farklı semtleri üzerine yoğunlaşmasını sağlar. Tabiat unsurlarının yanı sıra tarihsel gelişimi de dikkate alan yazar, şehri kişiselleştirerek ona bir canlı gibi seslenir. Olayların kurgulanmasında şehrin dokusunu merkezî bir yere oturtan Safiye Erol, romanlarında İstanbul ve Edirne için özel bir yer ayırır. Bu iki şehrin Osmanlı’nın kuruluş ve diğer dönemlerindeki önemine binaen tarihsel dokularına bir kutsallık atfeder. İstanbul ve Edirne; tarihî, kültürel, ekonomik ve sosyal yapılarıyla kahramanların yaşadığı olaylara tanıklık eder. Kahramanların gelişimini tamamlamaları ve seçimlerde bulunmaları; şehrin kişi üzerinde bıraktığı etkiyle özdeşleştirilir. Ayrıca yazar, Edirne ile olan bağlarını ve atalarının yaşamını ele aldığı hikâyeler aracılığıyla okuyucularına sunar. Bu çalışmada geçmiş, an ve gelecek betimlemeleri altında Safiye Erol’un romanlarında ele alınan şehirlerin bir poetika olarak okunuşu üzerinde durulacaktır. Yazarın şehirlere bakış açısı kültürel ve tarihî bağlar üzerinden değerlendirilecektir. Safiye Erol’un mekân poetikası, kahramanların yaşayışları üzerinden incelenecektir.