SULTAN II. MURAD’A HEDİYE EDİLEN FARSÇA BİR ESER: TUHFE-İ SULTÂN MURÂD HAN

Sanat ve edebiyat ile uğraşan ve bazen de şiir söyleyen Sultan II. Murad, sarayının bir ilim meclisi olması için gayret göstermiş, orada ilmî meclisler tertip etmiş ve haftada iki gün şairlerle toplantı yapmıştır. II. Murad eğitim kurumlarına, yerli ve yabancı âlimlere destek vermiş, fikir ve edebiyat erbâbının hâmisi olarak tanınmıştır. Osmanlı padişahları içinde ilk şiir söyleyenlerden olup şiirleri dağınık halde şair tezkirelerinde ve şiir mecmualarında bulunmaktadır. Saltanatı döneminde Farsça ve Arapça’dan Türkçe’ye tercüme faaliyeti hızlanmış, yazılan veya tercüme edilen eserlerin dilinin anlaşılır olmasına dikkat edilmiştir. Bu padişah döneminde de Osmanlı topraklarında önemli âlim ve mutasavvıflar yetişmiştir. Onlardan biri de Hızır Bey’dir. Hızır Bey yazdığı Türkçe, Arapça ve Farsça eserleriyle maharetini sergilemiştir. Hızır Bey’in kaleme aldığı önemli eserlerinden biri de Tuhfe-i Sultân Murâd Han adlı Farsça risâledir. II. Murad’a hediye edilen bu risâlede Hz. Âdem’in kendi ömründen kırk seneyi Hz. Dâvûd’a bağışlaması, Hz. Peygamber’in öğle namazı farzını Medine’de dört rekât olarak kıldıktan sonra Zülhuleyfe’de ikindi namazı farzını iki rekât olarak kılmasına dair rivayetler ve bu rivayetlerle ilgili soru ve cevaplara yer verilmiştir. Bu çalışmada İstanbul Beyazıt Kütüphanesi’nde bulunan (nr. B5577, vr. 41b-44b) Tuhfe-i Sultân Murâd Han adlı Farsça risâle ilk defa detaylı ele alınacak ve Türkçe tercümesine yer verilecektir.