Ramiz Rövşen’in Şiirlerinde Bir Dil ve Üslup Belirleyicisi Olarak Üçlü Tekrarlar

Akılda kalıcılığı artırmak ya da etkileyici bir atmosfer yaratmak gibi sebeplerden dolayı şiirde sesin gücünden her zaman istifade edilmiştir. Bunların sağlanmasında kullanılan edebî tekniklerden en bilineni ise şüphesiz tekrarlardır. Tekrarlar vasıtasıyla sağlanan ses uyumu şairlerin neredeyse tamamı tarafından uygulanmıştır. Birçok alt türü olan tekrarlar kimi zaman metin içinde herhangi bir birimde rastgele karşımıza çıkarken kimi zaman ise kullanıldıkları yere göre kafiye, redif vb. özel terimlerle de anılırlar. Bütün şairler tarafından uygulanan bir teknik olduğu için tekrarlardan başlı başına bir dil ve üslup belirleyicisi olarak söz etmek zordur. Ancak bazı şairlerin tekrar tekniğinden yararlanma şekilleri oldukça dikkat çekicidir ve hatta bu tekrarlar dil ve üsluba etki edecek nitelikte olabilmektedir. Bu şairlerden biri de Azerbaycan edebiyatının son 40-50 yıllık döneminin önde gelen şairlerinden Ramiz Rövşen’dir. Ramiz Rövşen şiirlerinde tekrar tekniğinin alt gruplarından biri olan üçlü tekrarların sıklıkla kullanılması söz konusudur. Bunlar üzerinde yapmış olduğumuz incelemede ise Ramiz Rövşen’in bu üçlü tekrarlardan sistematik şekilde istifade ettiği ortaya çıkmıştır. Ramiz Rövşen’in “Gedǝk Biz Olmayan Yerǝ” adlı kitabı taranarak ortaya çıkarılan örnekler kendi içinde “ek tekrarları”, “kelime tekrarları” ve “söz dizimsel tekrarlar” olmak üzere tasnif edilmiştir. Tekrarların en çok bilinen anlamsal katkıları “kuvvetlendirme” ve “pekiştirme” olsa da Ramiz Rövşen’in şiirlerinde kullanılan üçlü tekrar yapılarının bunlara ek olarak “ihtimal”, “yokluk”, “sıralama”, “üzüntü”, “kabullenme” vb. anlamsal katkılarda bulunduğuna işaret edilmiştir. Tespit ettiğimiz tekrar yapılarındaki unsurların sayısının mitolojik ve folklorik bir arka plana da sahip olan “üç” olması ise rastgele bir seçim değildir. Üç sayısının kolektif şuurdaki yeri de bunda etkili olmuştur. Sonuç olarak üçlü tekrarların Ramiz Rövşen’in şiirlerine dil ve üslup yönünden yapmış oldukları katkının göz ardı edilemeyeceği belirtilmiştir.