Suha Arın Documentaries within the Framework of Hakan Aytekin's Conceptualization of

Suha Arın Türkiye’de belgesel sinemanın gelişmesine katkıda bulunan yönetmenlerin başında gelmektedir. Yaptığı filmlerde özellikle Anadolu’nun kültürel mirasını konu edinen Arın’ın hümanist tavrı filmlerine de yansır. Kültürel mirasımızı tanıtmak amacıyla çektiği filmlerde Anadolu’nun eski uygarlıklarına ait bulguları hiçbir ötekileştirmeye yer vermeyen bir üslupla aktarır. Bu nedenle Cumhuriyet dönemi belgesel tarihinde, Hakan Aytekin tarafından Kültürel Hümanizma Dönemi olarak isimlendirilen dönemin en önemli yönetmenlerinden biri olarak kabul edilir. Bu makalenin amacı, akademik çalışmalarda hak ettiği değeri görmediği düşünülen Arın’ın filmlerindeki hümanizmacı yaklaşımı ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda hümanizm kavramına ilişkin literatür taraması yapılarak, daha sonra Suha Arın’ın filmlerine ilişkin betimsel bir analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi ise Arın sinemasında kültür ve hümanizma izleri taşıyan filmlerle sınırlandırılmıştır. Bu doğrultuda, dizi belgeseller olarak hazırlanan Anadolu’nun eski uygarlıklarının anlatıldığı filmlere daha geniş yer verilmiştir. Bunların yanı sıra, hümanizma veya kültürel öğelerden izler taşıyan diğer filmleri de göz ardı edilmeyerek incelenmiştir. Söz konusu filmler içerikleri bakımından değerlendirilerek kültürel hümanizmaya ilişkin bulgular ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular aracılığıyla kültürel hümanizma kavramına ilişkin geniş bir açıklama yapıldığı düşünülmektedir. Kavram olarak literatürde yer almasına rağmen açık ve tam bir tanımının olmaması, bu yaklaşımın en önemli temsilcilerinden biri olan Suha Arın üzerinden kavramı anlama gayretimizin temel motivasyonu olmuştur. Böylece Cumhuriyet dönemi belgesel tarihindeki dönemlerden birine neden Kültürel Hümanizma Dönemi isminin verildiği aydınlatılmak istenmiştir. Ayrıca bu çalışmanın Suha Arın sineması ve kültürel hümanizma kavramlarına ilişkin yapılacak çalışmalara katkıda bulunulacağı düşünülmektedir.