Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk Genotiplerinin Verticillium Solgunluğuna (Verticillium dahliae Kleb) Karşı Dayanıklılıklarının Augmented Deneme Desenine Göre Belirlenmesi

Bu çalışma, doğal olarak epidemi koşulları bakımından verticillium solgunluk hastalığına bulaşık olan Diyarbakır Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme sahasında, 2019 üretim sezonunda yürütülmüştür. Solgunluk hastalığına (Verticillium dahliae kleb.) dayanıklı olan pamuk genotiplerin durumlarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 124 adet pamuk genotiplerin yanı sıra kontrol olarak 4 adet tescilli çeşit (ST-468, ES-1, Edessa, DP-499) kullanılmıştır. Araştırma, augmented deneme desenine göre 4 bloğun her biri 29 ve 1 bloğun ise 28 sıradan oluşacak şekilde, toplamda 5 blok olarak yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, incelenen tüm özellikler yönünden genotipler arasında önemli farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p≤0.01). %50-60 koza açım zamanında yaprak hastalık şiddet indeks değerleri 0.295-2.970 ve gövde kesiti hastalık şiddeti indeks değerleri 0.042-2.948 arasında değiştiği belirlenmiştir. İncelenen veriler doğrultusunda farklı pamuk genotiplerin ilişkin, %50-60 koza açım zamanında yaprak hastalık şiddet indeksi ve gövde kesiti hastalık şiddet indeks değerleri arasında pozitif yönde korelasyon olduğu saptanmıştır. Bu çalışmadaki bulgular hastalığa dayanıklı/tolerant anaçların belirlenmesi ve seçimi amacıyla yürütülecek pamuk ıslah programlarına ışık tutacaktır. Çalışmada, 124 adet pamuk genotiplerin yanı sıra kontrol olarak 4 adet tescilli çeşit (ST-468, ES-1, Edessa, DP-499) kullanılmıştır. Araştırma, augmented deneme desenine göre 4 bloğun her biri 29 ve 1 bloğun ise 28 sıradan oluşacak şekilde, toplamda 5 blok olarak yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, incelenen tüm özellikler yönünden genotipler arasında p≤0,01 düzeyinde önemli farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Yaprak hastalık şiddet indeks değerleri 0,295-2,970 ve iletim dokularında hastalık şiddeti indeks değerleri 0,042-2,948 arasında değiştiği belirlenmiştir. İncelenen veriler doğrultusunda farklı pamuk genotiplerin ilişkin yaprak ve iletim dokularında bulunan semptomlara göre elde edilen hastalık şiddet indeksi değerleri arasında pozitif yönde korelasyon olduğu saptanmıştır. Hastalığa dayanıklı/tolerant olan pamuk genotipleri belirleyerek ilerde yürütülecek pamuk ıslah programlarında dayanıklı/tolerant anaç seçiminde ışık tutacaktır.