2020 Sonrası Türkiye’de Ekonomik Büyümenin Değerlendirilmesi

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinin 2020-2024 dönemindeki ekonomik büyüme performansı ve tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinin ekonomik büyümeye katkısını incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye, söz konusu dönemde küresel ve ulusal birçok şokla karşı karşıya kalmış ve bu durum ekonomik büyüme oranlarında dalgalanmalara yol açmıştır. 2020’de ortaya çıkan Covid-19 pandemisinin ve ekonomiye olan yansımaları, 2022 yılında başlayan Rusya-Ukrayna savaşının özellikle enerji ve tarım fiyatlarının arttırması ve yüksek enflasyon sorunu ve 2023 yılında Kahramanmaraş merkezli depremin yarattığı tahribat büyüme performansı üzerinde doğrudan etkileyen faktörler olmuştur. Ekonomik büyümeyi sektörel düzeyde incelediğimizde; tarım ve sanayi sektörünün GSYH içindeki payı giderek azalırken, hizmet sektörü büyümenin ana belirleyici faktörü olmuştur. Tarım sektörünün pandemi koşulları ve depremin etkileri nedeniyle ekonomik büyümeye olan katkısı bu iki dönemde azalmıştır. Sanayi sektörü ise 2021’de güçlü bir toparlanma göstermiş, hizmetler sektörü ise pandemi sonrası dönemde karantina önlemlerine rağmen hızla büyümeye devam etmiştir. Ancak 2022 sonrası dönemde Rusya-Ukrayna Savaşı sebebiyle küresel enerji fiyatlarında ve gıda fiyatlarındaki artış, dış talepteki zayıflama ve yüksek enflasyon gibi unsurlar büyüme üzerinde baskı yaratmıştır. 2023 yılında Kahramanmaraş merkezli depremin yarattığı tahribat, bölgenin tarım ve sanayi sektörünü etkilemiş ve bu durum ekonomik büyümenin artışını engellemiştir. Bu bağlamda çalışma, Türkiye ekonomisinin büyüme kompozisyonunu yapısal ve sayısal yönleriyle ele almakta ve ekonomik büyümenin çerçevesi hakkında inceleme yapmaktadır.