Selahaddîn Eyyûbî'nin Âmid'i Kuşatması ve Ele Geçirmesi Üzerine Bir Değerlendirme

1180’lerin başında Mısır’da İslâm dünyasının en iddialı hükümdarı olarak kendini gösteren Selahaddîn Eyyûbî’nin temel hedefi Müslümanlar arasında siyasî ve kültürel bir birlik kurmak, böylece Haçlılara karşı güçlü ve yekpare bir İslâmî blok oluşturmaktı. Takriben iki asırdan beri İslâm ülkelerinde ciddi sorunlara sebebiyet veren Haçlıları bölgeden söküp atabilmenin başka bir yolu yoktu. Sultan bu amaçla Mısır’dan çıkıp Doğu Akdeniz hattını takip ederek Filistin ve Suriye’deki Müslüman bölgelerini kontrol altına almış, bu doğrultuda el-Cezîre coğrafyasını da kurmaya çalıştığı siyasî birliğe dâhil olmasına gayret etmişti. Fırat’ın doğusunu hedef aldığı bilinen ve özellikle Âmid’i (Diyarbakır) ele geçirdiği harekâtını bu minvalde değerlendirmek mümkündür. O, şehri ele geçirdikten sonra Artuklulara bırakarak birçok kazanım elde etmiş, bunu daha sonra önüne koyduğu hedefler açısından önemli bir kaynağa dönüştürmüştür. Bu çalışma Âmid’in tarihî bakımdan sahip olduğu önem üzerinden Selahaddîn Eyyûbî’nin şehri kuşatması ve ele geçirmesini konu edinmekte, hadisenin tarihî-siyasî bağlamını değerlendirmektedir.