Mezopotamya’da Nehir Yargılamasının Uygulanmasına İlişkin Bazı Değerlendirmeler

Mezopotamya coğrafyasında yasalarca belirlenen çeşitli suçlara o coğrafyada yaşamış uygarlıklar farklı cezalar uygulamıştır. Fakat Mezopotamya coğrafyasındaki uygarlıkların geneli benzer bazı suçlarda suçlunun ortaya çıkmasını sağlamak amacıyla Nehir Yargılamasına başvurmuşlardır. Bu yargılamaya başvuran Mezopotamya toplumları yargılamadan çıkan sonuca bağlı olarak farklı cezalandırmalarda bulunmuşlardır. Örneğin Ur-Nammu yasasında büyücülük ile itham edilen biri nehre götürülür ve yargılanırdı. Yargılama esnasında suçlanan kişinin nehirden boğulmadan çıkması halinde onu suçlayan kişi üç şekel gümüş öderdi. Hammurabi yasasında da bu uygulamaya başvurulmuştur fakat bu yasada Ur-Nammu yasasındaki kadar iyi niyetli davranılmamıştır. Hammurabi yasasına göre birini büyücülükle suçlayan kişi ve suçlu görülen nehir yargılamasına beraber giderlerdi. Eğer suçlu görülen kişi yargılamadan sağ çıkarsa suçlayan kişi öldürülür ve mal varlığı suçladığı kişiye kalırdı. Nehir yargılaması Mezopotamya’da Eski, Orta ve Yeni Asur dönemlerinde de uygulanan bir sistemdi. Bu sistemdeki amaç nehir yargılamasını gerektirecek bir suçtan dolayı suçlanan kişinin masum veya suçlu olduğunun ortaya çıkarılmasıydı. Bu çalışmada özellikle Hammurabi (Eski Babil) yasasında yargılamayı gerekli kılan ikinci maddeden hareketle yargılamanın nasıl uygulandığını ve Mezopotamya’da Nehir Yargılamasının yapıldığı iki kentten örnek verilecektir. Ayrıca yine Hammurabi yasasında bazı maddelerde, zina olayında olduğu gibi, birinin zina ederken yakalanması sonucunda nehre doğrudan idam edilmek üzere atılması bu çalışmada ele alınacaktır.