Humanistyczny obraz starości. Przesłanki dla gerontologii humanistycznej. Refleksje nad starością. Tom 3

W opracowaniu, będącym próbą naszkicowania obrazu starości w odniesieniu do wartości humanistycznych i jej holistycznego ujęcia, uwzględniono wybrane konteksty. Jednym z nich jest perspektywa trójjedni, a więc jedności ciała, psychiki i ducha, kolejnymi – połączona przestrzeń świata wewnętrznego i świata zewnętrznego oraz obiektywnego i subiektywnego wymiaru starości. W takim oglądzie nie sposób pominąć spojrzenia na starość w kontekście wielowymiarowego rozwoju oraz w perspektywie szeroko rozumianego uczenia się. Podjęto także próbę dostrzeżenia w starości piękna, choćby dlatego, że to dziś nie częsty sposób oglądu starości. Poświęcono także miejsce trudnym doświadczeniom egzystencjalnym, jakie dla człowieka starszego bywają codziennością, w szczególności chorobie Alzheimera. Kategoria „towarzyszenie w drodze” okazała się być niezwykle celna dla opisu relacji człowieka z człowiekiem na drodze ich życia i starości. Z dramatu doświadczania trosk egzystencjalnych wyprowadzona została perspektywa traktowania starości nie tylko jako zadania i wyzwania, ale także jako daru. Na starzenie się można spojrzeć także jako na dojrzewanie, stawanie się w pełni człowiekiem. I wreszcie ostatni kontekst, silnie przemawiający aktualnie, w XXI wieku – perspektywa ery cyfrowej, i tu również próba odnalezienia humanistycznej wizji starości. Wskazane konteksty uwypuklają godność osoby starszej oraz holistyczny wymiar starości, wynikający z jednostkowego doświadczania pełnego cyklu życia, zazębiania się doświadczeń na przestrzeni całego życia i splotu jednostkowych doświadczeń z bogatym spektrum wewnętrznych i zewnętrznych uwarunkowań starości i procesów starzenia się.