Cyberpesten: definitie, metingen en bevindingen

Cyberpesten wordt omschreven als een agressieve, doelbewuste gedraging door een of meer personen die gedurende een langere periode herhaald wordt en waartegen het slachtoffer zich niet goed kan verdedigen, en waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale contactvormen (Smith et al., 2008; zie ook Menesini & Nocentini, 2009). Door de toename in en verspreiding van moderne technologieën is een nieuwe vorm van agressie en pesterijen ontstaan. Deze nieuwe vorm wordt door onderzoekers aangeduid met de termen ‘cyberpesten’, ‘digitaal pesten’ of ‘internetpesten’. Deze termen verwijzen naar doelbewuste en herhaalde aanvallen tegen een andere persoon door middel van digitale media. Hieronder vallen bijvoorbeeld: beledigende e-mails en sms’jes, beledigingen via chatrooms, direct chatcontact, foto’s of filmpjes op mobiele telefoons of het internet, uitsluiting van sociale netwerken, en het zich toe-eigenen van de persoonsgegevens van een andere persoon. Cyberpesten is voor jongeren in verschillende westerse landen een bedreigende ervaring, hoewel het in verschillende culturen, contexten en wat betreft persoonlijke kenmerken in verschillende mate voorkomt. Volgens een recente schatting loopt in Europa (vergelijk Livingstone, Haddon, Görzig, & Ólafsson, 2011) en in Noord-Amerika (vergelijk Ybarra, Diener-West, & Leaf, 2007) cyberpesten op tot bijna 10%. Cyberpesten is een onderwerp dat niet alleen sinds het begin van deze eeuw door onderzoekers volop wordt belicht, ook de media hebben hier naar aanleiding van spectaculaire voorvallen in enkele scholen veel aandacht voor. Ondanks deze aandacht zijn er nog veel onbeantwoorde vragen over cyberpesten. Onderwerp van discussie is met name de relatie met ‘face-to-face’ pesten ofwel traditioneel pesten. Het eerste deel van dit hoofdstuk richt zich op conceptuele en theoretische overeenkomsten en verschillen tussen cyberpesten en ‘face-to-face’ pesten en op de complexiteit van het meten hiervan. Het tweede deel bestaat uit empirisch onderzoek naar het naast elkaar voorkomen van cyberpesten en traditioneel pesten, naar risicogroepen qua aanpassingsproblemen en naar motieven voor cyberpesten.