Agota Kristof'un Okumaz Yazmaz Kitabı Üzerine Bir İnceleme

Macar yazar Agota Kristof’un Fransızca kaleme aldığı ve 2004’te yayınladığı otobiyografik anlatısı Okumaz Yazmaz (orijinal adı L’Analphabéte) Can Yayınları tarafından 2023 yılında Feyza Zaim çevirisiyle Türkçeye kazandırılmıştır. On bir bölüm ve kırk sayfadan oluşan eser, yazarın altmış dokuz yıllık çileli fakat ilham verici yaşamından kısa kesitler sunmaktadır. Anlatı modu olarak iç monoloğun benimsendiği çalışma daha ziyade vinyet dediğimiz sahnelerden oluşmaktadır. Yazarın ilk çocukluk döneminden başlayarak yatılı okul yıllarına, bir göçmen olarak İsviçre’ye iltica etmesine, fabrikada çalıştığı zamanlara ve bir yazar olarak kendini bulmasına odaklanan çalışma anı niteliğindedir. Sırasıyla Macarca, Almanca, Rusça ve Fransızca dillerinin arasında sıkışıp kalan gerek anavatanında gerekse yabancı bir ülkede yeni bir dil, yeni bir kültür ve yeni bir yaşama uyum sağlamak zorunda bırakılan Kristof’un dört yaşında bir kız çocuğu olarak okuma yazmayı söküp yirmi bir yaşında bir kadın ve anne olarak nasıl okumaz yazmaz durumuna düştüğünü anlatan çalışma sade fakat samimi üslubuyla okuyucuların beğenisini kazanmıştır.