POSTMODERN SANATTA ESER VE KAVRAM BİLEŞENLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

ÖZ Modernizm, endüstriyel değişimler, makineleşme, teknolojinin hızla gelişimi ve tüketim kültürü aracılığıyla, sanatın malzemesini ve konusunu zaman içerisinde değiştirmiştir. 1980’li yıllarda ortaya çıkan postmodernizm kavramı mimaride başlayarak, diğer sanat alanlarına doğru yayılmıştır. Birçok postmodernist sanatçı; eserlerinde farklı sanat alanlarını, sanat alanlarının farklı bileşenlerini bir araya getirerek çoğulcu anlayışlar ortaya koymaktadır. Bu noktada resim, heykel, enstalasyon, fotoğraf, kavramsalcı sanat anlayışlarının birlikteliğiyle disiplinlerarası bir anlayış söz konusudur. Postmodernizmin zemininin oluşmasını sağlayan üsluplar arasında pop art, minimal sanat, fluxus, art povera, kavramsalcı sanat akım ve hareketlerini görmek mümkündür. Postmodernizm modernizmi eleştirdiği süreçte, eklektisizm, alıntılama, çok anlamlılık ve muğlak olma kavramlarını ortaya koymaktadır. Kesin ve sınırlı ilkelerden uzaklaşan postmodernizm, klasik olan sanat uygulamalarının yanı sıra fotoğraf, kolaj, pastiş, parodi, asamblaj, mulaj uygulamalarına da yer verir. Temsilci sanatçılarından Cindy Sherman ve Barbara Kruger eserlerinde fotoğraf ve dijital uygulamalarıyla öne çıkarken, Sherrie Levine, Jeff Koons ve Damien Hirst heykel ve enstelasyonlarıyla yer vermektedir. Postmodern sanat süreci sanatın nesnesinin kavramlar aracılığıyla değişimi, hazır gösteri temsillerinin yoğun şekilde kullanımı ve kitsch’in sanat ortamına girmesiyle sonuçlanmıştır. Sanatçılar yaşadıkları toplumda bulundukları mekanla ilişkilendirdikleri toplumsal, kültürel değişimler aracılığıyla, postmodern kavram ilişkilerini çözümleyerek sanata ve sanat eserlerine eleştirel bir yaklaşımda bulunmuşlardır. Postmodern sanat hızlı üretim şekliyle, hazır nesnelerin ortaya koyulmasıyla, üslup çeşitliliğinin var olduğu çoğulluk ilkesiyle geçmişe atıfta bulunurken, bugünün sanatına da eleştirel bir bakış açısı sunmaktadır. Araştırmada ilgili literatür betimsel-survey tarama yöntemiyle incelenerek, postmodernizm olgusu, postmodernist sanat süreci, üslup çeşitliliği ve sanatçı eser incelemeleri ile sınırlandırılmıştır. Postmodernizmde gündeme gelen tüketim, cinsiyet ve etnisite kavramlarının sanat eserleri aracılığıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır.