BETONARME BİNALARDA ZEMİN KAT RİJİTLİĞİ VE DOLGU DUVARLARIN YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİNE ETKİSİ

Bu çalışma, betonarme yapılarda sıkça gözlenen ve deprem güvenliğini doğrudan etkileyen yumuşak kat düzensizliğinin yapısal davranış üzerindeki etkilerini incelemektedir. Yumuşak kat, komşu katlar arasındaki rijitlik oranındaki belirgin azalma olarak tanımlanmakta ve özellikle zemin katlarda yüksek tavan ve dolgu duvar eksikliği nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Çalışmada, betonarme perdeli ve perdesiz, dolgu duvarlı ve dolgu duvarsız olmak üzere 3, 6 ve 12 katlı toplam 54 yapı modeli oluşturulmuş; zemin kat yükseklikleri 3,0 m, 4,0 m ve 5,0 m olarak parametrik biçimde değiştirilmiştir. Modellerin doğrusal dinamik analizleri SAP2000, yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve dolgu duvar varlığı ile zemin kat yüksekliğinin yumuşak kat oluşumu ve kat ötelemeleri üzerindeki etkileri farklı senaryolar kapsamında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, yumuşak kat oluşumunun en olumsuz biçimde dolgu duvarsız ve yüksek zemin kata sahip yapılarda ortaya çıktığı görülmüş; bu nedenle tasarım aşamasında zemin kat rijitliğinin korunması ve dolgu duvarların taşıyıcı sisteme etkin şekilde dahil edilmesi, betonarme yapıların deprem güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğu görülmüştür.