Türkiye’de ters yüz öğretim modeli ile eğitim alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Sistematik derleme

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de 2018–2024 yılları arasında eğitim alanında “Ters Yüz Öğretim Modeli (TYÖM)” ile hazırlanmış lisansüstü tezlerin eğilimlerini belirlemektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli ile yürütülmüştür. Veri kaynağı olarak, araştırmacılar tarafından belirlenen dâhil edilme kriterlerine uygun şekilde hazırlanmış tez inceleme formu kullanılmıştır. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında, belirtilen yıllar arasında eğitim alanında yapılmış toplam 203 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Tezler; türü, yılı, enstitüsü, dili, anahtar kelimeleri, pilot uygulama durumu, yöntemi, deseni, çalışma grubu seçme yöntemi, çalışma grubunun özellikleri ve büyüklüğü, konusu, veri toplama araçları, geçerlik–güvenirlik yöntemi, değişkenleri, veri analizi, sonuçları ve önerileri açısından incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’de eğitim alanında TYÖM’ne yönelik lisansüstü tezlerin çoğunlukla yüksek lisans düzeyinde (%72) olduğu görülmüştür. En fazla araştırmanın yapıldığı yıl 2023 (f=68) yılı olarak öne çıkmakta olup yapılan araştırmaların genel olarak eğitim bilimleri enstitüsünde (%75) gerçekleştirildiği ve genel olarak Türkçe (%89) yazıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Yöntem açısından en çok karma yöntem açıklayıcı desen (f=44) tercih edilmiştir. Örnekleme yöntemi olarak çoğunlukla uygun örnekleme (f=74) kullanılmıştır. Çalışma gruplarının %73’ünde 30’dan fazla katılımcı yer almış, uygulama süresinin çoğunlukla 5–10 hafta arasında (%39) olduğu görülmüştür. Konu bakımından ise tezlerin en çok fen bilimleri alanında (%27) yoğunlaştığı saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öneriler sunulmuştur.