IDEOLOGICAL/SOCIALIST FOLK SONGS OF RHODOPE TURKS

Türküler, içerisinden çıktığı toplumların inanç, dünyayı algılayış, yaşayış ve davranış tarzlarını; millî ve kültürel kodlarını ihtiva eden sözlü kültür ürünleridir. Tarih boyunca söylene söylene değişip dönüşen ve nesilden nesile aktarılan türküler, yeni şartlara adapte olarak versiyon ve varyantlara çoğalmaktadır. Rodop Türkülerinin türküleri de bu şekildedir. Rodop Dağları, büyük bölümü Bulgaristan’da bulunan, Bulgaristan ile Yunanistan arasındaki sıra dağlardır. Bu bölgede yaşayan Rodop Türkleri, Bulgaristan’daki rejimin sosyalizme geçişi ve sonrasında da aynı bölgede hayatiyetini sürdürmeye çalışmışlardır. Balkanlardaki Türk kültürünün önemli temsilcilerinden olan Rodop Türkleri, sosyalist rejimin yaşandığı yıllarda sosyalizmle bağlantılı birtakım ideolojik türküler söylemişlerdir. Genellikle iş ve çalışma türküleri sınıfındaki bu sözlü kültür ürünleri Bulgar sosyalist rejiminin hayata geçirdiği pek çok unsuru bünyesinde barındırmaktadır. Bu türküler, Bulgaristan Türklerinin sosyalizme adapte oluş süreçlerinin ve ideolojik kabullerin sözlü kültürü ne şekilde etkileyebileceğinin göstergeleridir. Bu çalışmada, 1962 yılında Bulgaristan Rodop Türkleri arasından derlenmiş olan ideolojik türkü örnekleri incelenmiş ve sosyalist ideoloji çerçevesinde şekillenmiş olan türkülerin kültürel değerlendirmesi yapılmıştır.