Interpersonalne wyznaczniki funkcjonowania nieletnich sprawców zabójstw

Popełnienie przestępstwa przypisuje się z reguły osobom dorosłym, ale jak wskazują krajowa i zagraniczna literatura przedmiotu czynu tego dopuszczają się także osoby nieletnie czy małoletnie. Ponieważ zabójstwo jest niejako czynem interpersonalnym, nasze zainteresowanie badawcze skierowaliśmy na ten aspekt funkcjonowania nieletnich sprawców zabójstw. Na podstawie dostępnych danych postanowiliśmy poddać analizie różnice w funkcjonowaniu interpersonalnym między nieletnimi nienaruszającymi norm prawnych a nieletnimi zabójcami. Weryfikacji poddano także różnice w zakresie funkcjonowania interpersonalnego w grupie badanych sprawców zabójstw. W tym celu wykorzystano Skalę Ustosunkowań Interpersonalnych (SUI), Skalę Wrażliwości Empatycznej (SWE), Kwestionariusz Stylu spostrzegania „Koło” Shalita oraz ankietę własną, opracowaną na potrzeby badania. Przeprowadzone badanie wykazało, iż nieletni zabójcy, w porównaniu z grupą młodzieży niekaranej, w kontaktach z innymi ludźmi wykazują wrogość i brak życzliwości w relacjach, jednak nie jest to motywowane potrzebą dominacji nad innymi. Analizy przeprowadzone na grupie zabójców wykazały natomiast, że nieletni dopuszczający się brutalnych zbrodni, będący nieufni i agresywni w stosunku do innych ludzi, stosują mechanizm obronny w postaci dewaluacji ofiary, pozwalający im na oddalenie swojej odpowiedzialności, którą umiejscawiają raczej w ich środowisku, w tym w cechach osoby zamordowanej. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie diagnozy obszaru funkcjonowania interpersonalnego w kontekście podejmowania właściwych oddziaływań resocjalizacyjnych i terapeutycznych.