Borsa Likiditesi ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul Örneği

Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi araştıran oldukça geniş bir literatür vardır. Çalışmalar genellikle yaygın olarak bilinen para ve kredi ile ilgili büyüklüklerde yaşanan gelişmelerin ekonomik büyüme üzerindeki etkisine odaklanmıştır. Ancak finansal piyasalarda faaliyet gösteren kurumlar ve işlem gören araçlar oldukça çeşitlidir. Özellikle borsalar finansal piyasaların önemli bir ayağıdır. Etkin çalışan borsalar sermayenin tabana yayılmasına hizmet edip, aynı zamanda tasarruf sahiplerine riski çeşitlendirme imkanı sağlar. Buna ek olarak borsalar, firmaların yeni yatırım ya da genişleme yolunda karşılaştıkları finansman sorunlarına düşük maliyetlerle çözüm getirirler. Borsanın etkinliğinin ölçümünde genellikle piyasa büyüklüğü ve piyasa kapitalizasyonu değişkenleri kullanılmaktadır. Ancak son yıllarda piyasa likiditesi de en iyi ölçüm araçlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada finansal gelişmenin bir göstergesi olan borsa likiditesi ile ekonomik büyüme arasında bir nedensellik ilişkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla çalışmada Türkiye için 1995:Q1 – 2018:Q1 dönemi için BIST-100 endeksinin likiditesi ve büyüme oranı değişkenleri kullanılarak Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Yapılan testlerde, borsa likiditesindeki artışın ekonomik büyümeyi pozitif etkilediği, ancak ekonomik büyümenin borsa likiditesi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.