FED Faiz Oranları ve Türkiye Ekonomisi: Zamanla Değişen Nedensellik Analizi (1975-2024)

Bu çalışma, 1975-2024 döneminde ABD Merkez Bankası’nın (FED) politika faizindeki değişimlerin Türkiye’de seçilmiş makroekonomik göstergelerle olan Granger nedenselliği (öngörü gücü) ilişkilerinin zaman içinde nasıl değiştiğini incelemektedir. Yıllık veriler kullanılarak FED faizi ile (i) USD/TRY kuru, (ii) TÜFE (log düzey), (iii) reel GSYİH büyümesi, (iv) kısa vadeli iç faiz oranı ve (v) net portföy akımları arasındaki ilişkiler her bir değişken için ayrı ikili VAR çerçevesinde değerlendirilmiştir. Zamanla değişen ilişkileri yakalamak üzere Yinelenen Genişleyen Pencere (REW) Wald testi uygulanmış ve kritik değerler bootstrap ile (B=1000) elde edilmiştir. Bulgular, FED şoklarının Türkiye’deki makro değişkenlerle olan öngörü ilişkisinin tüm örneklem boyunca sabit olmadığını; küresel finansal koşulların sıkılaştığı ve Türkiye’nin politika/kur rejimi açısından dönüşümler yaşadığı alt dönemlerde güçlenebildiğini göstermektedir. Ayrıca bulgular, politika aktarım kanallarının dönemsel olarak farklılaştığını da göstermektedir. Sonuçlar, dış finansman koşullarına duyarlı ekonomilerde zamanla değişen nedensellik yaklaşımının önemine işaret etmekte ve politika yapıcılar için dış şoklara karşı tampon mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik çıkarımlar sunmaktadır.