Dr. Nuriye Peker’in 1961 Tarihli Zavallı Çocuklar Kitabının Türkiye’de Sosyal Pediatrinin Gelişim Sürecindeki Yeri Üzerine Bir İnceleme

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dr. Nuriye Peker’in “Zavallı Çocuklar” başlıklı kitabının, sosyal pedi-atrinin ülkemizdeki gelişim sürecindeki yerini karşılaştırmalı olarak incelemektir. Yöntem: Öncelikle Dr. Peker’in tıp eğitimi ve onun sosyal pediatriye yönelmesinde etkili olan unsur ve kişiler incelenmiştir. Akabinde “Zavallı Çocuklar” kitabı, içerik, söylem ve metodolojik açıdan analiz edilmiş, daha sonra kitapta yer alan sosyal pediatriye ilişkin yaklaşımların dönemin ulusal ve uluslararası mevzuatında nasıl yer aldığı irdelenmiştir. Son olarak, “Zavallı Çocuklar” kitap içeriği, 1968 yılında ülkemiz basılmış olan ilk sosyal pediatri ders kitabının yazarı olan Dr. Sabiha Özgür’ün tanımladığı ‘gelişmekte olan ülkelerde sosyal pediatrinin dört ana hedefi’ kapsamında tartışılmıştır. Bulgular: “Zavallı Çocuklar” kitabının yazıldığı dönemde ülkemizde ve dünyada etkin olan ‘nature-nurture’ tartışmasında ‘nature’ kavramının ön planda olduğu göz önünde bulundurulursa, Dr. Peker’in çocuk ile kurulacak kuvvetli hissi bağın sağlığın korunması ve iyileştirilmesi için çok önemli olduğunu kendi klinik deneyimleri ile anlatmış olması özgün bir bulgudur. Dr. Peker’in hastalarına ve ailelerine son derece hakim olması, kitabın tamamında, anne ve babaya karşı yargıdan uzak olması ve çocuk ile etkileşimlerine ilişkin nedensel bir bağ kuruyor olması ise kitaba ilişkin diğer bulgulardandır. Sonuç: Dr. Peker’in, hekimlik yaptığı dönemdeki yaygın anlayışın aksine kendisine getirilen çocuk hastaların sıkıntılarının arkasındakini görebilecek hassasiyet, duyarlılık, zaman ve bilgisinin bulunması, onun çocuk psikiyatristi görüşünü ortaya koymaktadır.