YANIK YOĞUN BAKIMDA TAKİP EDİLEN HASTALARIN YANIK TÜRÜNE GÖRE AST, ALT VE CPK DÜZEYLERİ VE TEDAVİ SÜRECİNDEKİ SEYRİ

Giriş: Yanık cilt hasarı dışında pek çok organı etkileyebilen, kompleks mediatör sistemlerinin aktive olması ile patofizyolojik değişikliklere neden olan bir durumdur. Çalışmada yanık yoğun bakımında takip edilen hastalarda yanık türüne göre aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz ve kreatinin fosfokinaz enzim düzeylerinin seyri ve doku hasarının düzeyini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntemler: Eskişehir Şehir Hastanesi Yanık Merkezi Yanık Yoğun Bakımı’nda Temmuz 2019-0cak 2022 tarihleri arasında yanık sonrası 24 saat içinde yoğun bakıma yatışı yapılan 18 yaş üzeri hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik verilerine ek olarak yanık tipleri kayıt edildi. Kronik hastalık öyküsü, mükerrer yatışı bulunan ve hastane yatış süresi 5 günün altında olan hastalar kapsam dışı tutuldu. Hastaların yatışlarının bir, üç ve beşinci gününde aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz ve kreatinin fosfokinaz düzeyleri değerlendirildi. Bulgular: Çalışma kapsamına alınan 131 hastanın 95’i (%72.52) erkek cinsiyette olup, ortanca yaş 35 (18-92) yıl olarak saptandı. Yanık tipine göre; elektrik akımına maruziyet ile yanık 20, alev yanığı 38, haşlanma yanığı 43, temas yanığı 12, kimyasal yanık 4, alev-inhalasyon yanığı 14 olarak saptandı. Yalnızca elektrik akımı yanıkları ve alev-inhalasyon yanık hastalarında yatış anında ve takipte aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz ve kreatinin fosfokinaz düzeyleri yüksekti (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada elektrik yanıklarında ve alev-inhalasyon tipi yanıklarda doku hasarı, karaciğer ve iskelet kası hipoksisi gibi pek çok karmaşık mekanizmalarla aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz ve kreatinin fosfokinaz düzeylerinin arttığı söylenebilir. Her yanık türünün kendine özgü hasarı, takibi ve tedavisi vardır. Bu çalışma ile yanık tipine göre doku hasarı değerlendirilerek yanık türüne göre takip ve uygulanacak tedavilere katkı sağlayacağına inanıyoruz.