Raporty żydowskiego „informatora” z warszawskiego getta [oprac.Christopher R. Browning i Izrael Gutman]

W relacjach z życia gett pod okupacją nazistowską często mówi się o dużej liczbie żydowskich „informatorów” pracujących dla Niemców. Na przykład Emanuel Ringelblum odnotował w getcie warszawskim około czterystu „informatorów”, choć miał wrażenie, że to liczba zawyżona. Uważał bowiem, że nawet gdyby ta liczba odpowiadała prawdzie, trudno byłoby wytłumaczyć zakres prowadzonej w getcie pod nosami Niemców nielegalnej działalności. Dotychczas nie odnaleziono żadnych dokumentów niemieckich zawierających raporty „informatorów”, ale w Archiwum Yad Vashem znajdują się kopie dziewięciu „raportów tygodniowych” i jeden raport uzupełniający, dotyczący getta warszawskiego z okresu od 24 marca do 19 maja 1942 roku, łącznie 110 stron. Nie dziwi fakt, że ani autor raportów, ani osoba, dla której zostały one sporządzone, nie zostali wymienieni z nazwiska, jednak kontekst wyraźnie wskazuje, że raporty zostały napisane przez osobę mieszkającą w getcie warszawskim i były skierowane do niemieckiego czytelnika, który na przykład musiał być wprowadzony w zasady żydowskiej diety w trakcie Paschy, aby zrozumieć ich wpływ na ceny żywności. Dokumenty te dotarły do Yad Vashem z Polski przez Zentrale Stelle der Landesjustizverwaltungen w Ludwigsburgu, w Niemczech Zachodnich. Poniższa dokumentacja – w tym cały raport z 7 kwietnia oraz wyjątki z innych raportów tygodniowych – stanowi mniej niż jedną czwartą całości materiałów.