Sosyal Sermaye-Din İlişkisi Bağlamında Türkiye’nin Sosyal Sermaye Kaynakları

Sosyal sermaye; toplumsal güven, karşılıklılık, komşuluk ve akrabalık ilişkileri, sosyal katılım, toplumsal ilişkiler ve toplumsal etkileşim kaynaklarından hareketle meydana gelmektedir. Ayrıca bu olgu ekonomik-toplumsal kalkınmanın kayıp halkası olarak da tanımlanan bilimler arası bir çalışma alanıdır. Değerler, güven, aile bağları gibi kaynakları içerisinde barındırmasından dolayı dinden bağımsız bir alan değildir. Bu araştırmanın temel varsayımı dini kurumlar ve motivasyonların etkileşimler ağı ile sosyal sermaye unsurları yaratmasıdır. Bundan dolayı dini örgütlenme biçimleri, toplumların sadece inanç boyutunu etkilememekte aynı zamanda insanların ve toplumların etkileşime girmesini, bütünleşmelerini ve iş birliği kurmasını teşvik etmektedir. Sosyal yaşamın birçok noktasında toplumsal faaliyetleri düzenlemenin yanında nasıl olması gerektiğine dair ilke ve normlar ortaya koymaktadır. Bu anlamda din kurumu, sosyal sermayeye önemli ölçüde tesir etmektedir. Sosyal sermayeyi oluşturan davranış, eylem ve zihinsel altyapının temelleri, büyük oranda mensup olunan “din” tarafından belirlenmektedir. Bu çalışmanın amacı da Türkiye’de var olan sosyal sermaye kaynaklarını saptamak ve din ile olan ilişkisini açığa çıkarmaktır. Ayrıca Türkiye’deki güncel gelişmeler ışığında din-sosyal sermaye perspektifinde ele alınmış çalışmaların sınırlı oluşu, çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Araştırmada sosyal sermaye kaynaklarının belirlenmesi için ele alınacak olan; güven, sosyal ilişkiler, dinin toplumdaki yeri ve önemi gibi hususlar ise araştırmanın kapsam ve sınırlılıklarını oluşturmaktadır.