Şihâbüddîn El-Hafâcî Ve Nahivdeki Yöntemi

Osmanlı döneminde yaşamış Mısırlı dil ve edebiyat âlimi Şihâbüddîn el-Hafâcî(ö. 1069/1659), Mısır’da başlamış olduğu ilmi hayatını Mekke, Medine ve İstanbul’da önemli âlimlerden istifade ederek sürdüren ve Osmanlı devlet idaresinde kadılık gibi önemli mevkilere gelen âlimlerden biridir. Diğer yandan birden fazla alanda birçok eser telif eden el-Hafâcî velûd bir âlim kimliğine sahiptir. el-Hafâcî’nin başka alanlarda te’lif ettiği kitaplarında değindiği nahiv konularına bakıldığında, nahiv delillerini kullanmadaki yönteminin sabit bir çizgide olmadığı görülmektedir. Bu çerçevede çalışmamızda, el-Hafâcî’nin hayatı ve eserlerine kısaca değindikten sonra, nahiv delillerinin içerisinde birinci derece öneme sahip olan semaʿ kapsamındaki Kur’ân ve kırâatleri, nahivde kendisi ile istişhâd yapılıp yapılamayacağı konusunda ihtilaf edilen hadis, sahabe sözü, şiir ve Arap kabilelerin lehçeleri ile istişhâd bakışına yer verilmiştir. Ayrıca bu çalışma da nahiv delillerinden ikincisi sayılan kıyasa olan bakışı ve kıyasla bağlantılı bir konu olan illetlere olan bakışına da kısaca değinilmiştir.