HAMİDE HATUN VAKFI’NIN SAFRANBOLU’NUN SOSYO-EKONOMİK HAYATINDAKİ ROLÜ

Vakıflar, tarih boyunca gelişim seyrine çeşitli din, kültür ve medeniyetlerin katkılar yaptığı, temelinde iyilik yapma, yardımlaşma-dayanışma gibi insanî ihtiyaç ve değerlerin yer aldığı insanlığın ortak ürünüdür. Osmanlı devletinde şehirlerin ve mahallelerin imarı ile ulaşım ve ticaretin sağlanmasında vakıfların rolü yadsınamaz. Ayrıca vakıflar, donanmaya yardım boyutuyla askerî alanda; yoksul ve kimsesiz çocukların eğitim masraflarının karşılanması, cenazelerin kaldırılması, hayvanlara gıda ve su temini gibi maksatlarla da eğitim, sağlık ve dinî açıdan toplum hayatına önemli katkılar sağlamışlardır. Safranbolu, pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış ve tarihi, kültürel zenginliğe sahip önemli bir Osmanlı şehridir. Osmanlı Devleti döneminde kurumsallaşan vakıf müessesesi, Anadolu'nun dört bir yanında gelişmiş ve Safranbolu'da devlet adamlarının yaptırdığı vakıf eserleriyle büyüme göstermiştir. Vakıflar, iskân ve imar faaliyetlerini hızlandırmış, yapılan hayratlar şehrin ekonomik ve kültürel yapısının oluşmasında önemli rol oynamıştır. Araştırmamızda, Sultan İbrahim'in (1640-1648) hocası Cinci Hoca (Hüseyin Efendi)'nin annesi Hamide Hatun adına Safranbolu'da kurduğu vakfın, bölgenin sosyo-ekonomik gelişimine etkisini incelenecektir.