Çok Boyutlu Test Yapılarında Alfa, Tabakalı Alfa ve Omega Güvenirlik Katsayılarının Karşılaştırılması

Bu çalışmada çok boyutlu ölçümlerde iç tutarlık anlamında güvenirliğin değerlendirilmesinde Cronbach alfa katsayısı yerine daha uygun alternatiflerini kullanma konusunda farkındalık oluşmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında örneklem büyüklüğü (100, 200 ve 400), boyutlar arası korelasyon (0,00 ve 0,50), maddeler arası korelasyon (0,30-0,50 ve ≥0,75), test uzunluğu (10 ve 20) ve boyutlara düşen madde sayısı (5-5, 7-3, 10-10 ve 15-5) koşulları altında iki boyutlu basit ve karmaşık test yapılarında üretilen verilerde alfa, tabakalı alfa ve omega katsayılarının performansı incelenmiştir. Ayrıca araştırmacılara tabakalı alfa ve omega katsayılarının manuel olarak kolaylıkla hesaplanabildiğini göstermek amacıyla örnekler sunulmuştur. Veriler R programı ile psych ve sirt paketleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda güvenirlik kestirimleri üzerinde en fazla etkisi olan değişkenlerin sırasıyla maddeler arası korelasyon ve boyutlar arası korelasyon olduğu bulunmuştur. Test uzunluğunun ilişkisiz modellerde maddeler arası düşük korelasyon koşulu altında güvenirlik kestirimleri üzerinde daha fazla etkiye sahip olduğu görülmüştür. Örneklem büyüklüğü ortalama güvenirlik kestirimleri üzerinde etkili bulunmamıştır ancak kestirimlerin hatası üzerinde etkili bulunmuştur. Omega ve tabakalı alfa katsayılarının performansı benzer bulunurken alfa katsayısı ise bu katsayılardan daha düşük güvenirlik değerleri kestirmiştir. Hem alanyazına hem de mevcut çalışmanın sonuçlarına dayalı olarak araştırmacılara, çok boyutlu ölçümlerde iç tutarlılık anlamında güvenirlik kanıtı olarak alfa katsayısını kullanmamaları ya da tek başına kullanmamaları; bunun yerine omega, tabakalı alfa gibi daha uygun katsayıları kullanıp raporlamaları önerilir.