DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR

Divan şairine ilham veren temel kaynaklardan biri de tasavvuftur.Tasavvuf, insanı mutlak mutluluğa ulaştırmayı amaçlayan bir disiplindir. Bu disiplin, içerdiği birtakım kurallarla bir hayat tarzını da oluşturmuştur. Bu hayat tarzı, sufilerin mensup oldukları tarikatlerin hususiyetlerine göre çeşitlilik göstermektedir. Üzerinde çalışmakta olduğumuz metnin müellifi Derunȋzade Muhammed Hulusȋ de tasavvufi yönü bulunan bir şairdir. Derunȋzade Muhammed Hulusȋ; Celvetiyye tarikatına mensuptur. Celvetiyye tarikatı, her ne kadar Bayramiyye’nin bir şubesi ise de zamanla müstakil bir tarikat haline gelmiştir. Celvetiyye’nin kurucusu Aziz Mahmud Hüdayi (ö.1038/1628)’dir. Otuza yakın eseri ve yüzbinlere varan müridi bulunan Hüdayi’nin tarikatı, sağlığında ve vefatından sonra İstanbul, Bursa ve Balkanlar’da yayılmıştır. “Tevhid zikri ve mücahede” esasına dayanan tarikat, ilim ve devlet ricalinin de ilgisini çekmiştir. Bursalı İsmail Hakkı (ö.1137/1725) gibi velud mutasavvıf müellifler, bu tarikattan yetişmiştir. Derunizade Muhammed Hulusi, bu tarikatın usullerine sıkıca bağlıdır, Divançe’sinde de bu usulleri ifade etmiş, onlar üzerinden mutlak mutluluğa ulaşmanın yollarını aramıştır.