Problem zła w myśli Hannah Arendt i Emmanuela Lévinasa

Zasadniczym celem artykułu jest omówienie pojęć, za pomocą których Hannah Arendt i Emmanuel Lévinas zmierzali do uchwycenia specyfiki wyrządzanego przez ludzi zła. U Arendt jest to kategoria „banalności zła”, u Lévinasa „Twarz Innego”. Podstawowym kontekstem rozważań autorów są zbrodnie, do jakich doszło podczas II wojny światowej. Stanowią one punkt wyjścia do głębszej analizy przyczyn zaniku indywidualnej odpowiedzialności za „wspólny świat”. W warstwie komparatystycznej artykuł pokazuje podobieństwa i różnice między wskazanymi myślicielami. Tym, co w pierwszym rzędzie łączy Arendt i Lévinasa jest zwrócenie uwagi na konsekwencje zaniechania indywidualnej refleksji aksjologicznej. Brak tej refleksji prowadzi do bezkrytycznego podporządkowania się prawu stanowionemu. Zasadnicza różnica między omawianymi autorami opiera się na w tym, że w ujęciu Arendt główną przyczyną zła jest zaniechanie relacji z samym sobą. Z kolei Lévinas główną przyczynę zła widział w zerwaniu relacji z tym, co symbolicznie nazwał Twarzą Innego. Autentyczność tej relacji podkreśla znaczenie etyki, w której na plan pierwszy wychodzi troska o innych, zwłaszcza tych dotkniętych jakąś niedolą.