KLASİK TÜRK EDEBİYATINDA BİLİNMEYEN BAHR-I TAVÎLLER-3: FEHMÎ, ŞEHRÎ VE İHSÂN'IN BAHR-I TAVÎLLERİ

Klasik Türk edebiyatında sözlerin kalıplara dökülmesine vesile olan birçok nazım şekli bulunmaktadır. Bunlardan biri de kendine has birtakım özelliklere sahip olan ve sınırlı sayıda örneği bulunan bahr-ı tavîllerdir. Genellikle âşık ile maşuk arasındaki ilişkilerin ele alındığı bu nazım şeklinin en bariz özellikleri mensur metinlere benzemesi, secili anlatımın ağır basması, diğer nazım şekillerine göre daha sade bir dille ve genellikle aruz veznindeki fe‘ilâtün tef’ilesinin art arda tekrarıyla yazılmasıdır. Edebiyatımızda 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadarki her dönemde bahr-ı tavîl örneklerine rastlanmaktadır. Şimdiye kadar yapılan bazı akademik çalışmalarda kırk civarında bahr-ı tavîlin varlığı ortaya konmuş olsa da çeşitli vesilelerle yapılan eser taramaları neticesinde yeni örnekler tespit edilerek toplam sayı yetmişin üzerine çıkarılmıştır. Bu çalışmada yeni tespit edilen örneklerle birlikte bahr-ı tavîllerin toplu bir listesi oluşturularak edebî kaynaklarda hakkında çok az bilgi verilen bu nazım şeklinin sahip olduğu şekil ve muhteva özellikleri hakkında birtakım çıkarımlarda bulunulmuştur. Akabinde şimdiye kadar yapılan çalışmalarda haberdar olunmayan Fehmî, Şehrî ve İhsân’ın üç yeni bahr-ı tavîli şekil ve muhteva bakımından tahlile tabi tutulmuş ve bunların çeviri yazılı metinlerine yer verilmiştir.