HEGEL'İN MANTIĞI TRANSANDANTAL MIDIR?

Hegel’in mantığı transandantal bir mantık mıdır? Hegel hem Mantık Bilimi adlı eserinde hem de Felsefi Bilimler Ansiklopedisi’nin birinci bölümünü oluşturan Mantık Bilimi’nde, düşünce belirlenimleri olarak kategorilerin birbirlerinden diyalektik olarak nasıl türediklerini betimler ve mantığı birbirlerinden türeyen bu kategorilerin bir sistemi olarak tanımlar. Kategoriler öğretisinin transandantal bir mantık olup olmadığı tartışmasının iki yönü vardır: Birinci olarak, Hegel’in mantık anlayışı, Kant’ın transandantal mantığı anlamında bir kategori öğretisi midir? Genel mantıktaki yargı verme biçimlerinden hareketle kategorilerin nasıl türediklerinin gösterildiği, böylelikle anlama yetisi bakımından idrak etmenin apriori koşullarının serimlendiği bir mantık mıdır? Tartışmanın ikinci yönü, birinci yönünden tamamen bağımsız olarak, Hegel’in felsefe sistemi içerisinde, mantığın doğa ve tin alanlarına aşkın (transandantal) bir aktüel varlık statüsünün olup olmadığı anlamında transandantal olup olmayacağının bir tartışmasıdır. Bu makale tartışmanın ilk yönünü örtük olarak içererek, Hegel’in mantığının niye Kant’ın düşüncesindeki gibi transandantal mantık olamayacağını gösterecektir, fakat daha ağrılıklı olarak tartışmanın ikinci yönüne odaklanarak mantığın Hegel’in felsefe sitemi içerisinde niye transandantal olamayacağının gerekçelerini ortaya koyacaktır.