Amerikan Konsolosluk Raporlarına Göre Diyarbekir Vilayeti'nde İktisadi Hayat (1900-1909)

Amerikan Ulusal Arşivleri ve Amerika Birleşik Devletleri Ticaret ve Çalışma Bakanlığı’ndan elde edilen konsolos raporlarına dayandırılarak hazırlanan bu çalışmada, 1900-1909 yılları arasında Diyarbekir Vilayeti’nin iktisadi durumu incelenmiştir. Makalenin birinci bölümünde Diyarbekir Vilayeti’nin sosyo ekonomik durumuna yer verilmiş, ikinci bölümünde Diyarbekir’in ticaret potansiyeli ve vilayet dahilinde ithalat ile ihracata konu olan ürünler, ürünlerin miktarı ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Son bölümünde ise Amerika Birleşik Devletleri’nin vilayetle olan iktisadi ilişkileri ele alınmaktadır. Çalışma kapsamında Diyarbekir merkezli herhangi bir Amerikan ajansının bulunmadığı, ticari faaliyetlerin Doğu Türkiye Amerikan Ajansı ve Harput Amerikan Konsolosluğu’nun çatısı altında yürütüldüğü görülmektedir. Vilayetin ihracatı tarım ve hayvancılığa dayalı ham ürünlerden oluşmakta, ithal edilen ürünler ise mâmül ve yarı mâmül mallardan meydana gelmektedir. Vilayet genelinde az Amerikan malının talep gördüğü tespit edilmiştir.