Cóż po dramaturgu?

„Nie tylko zbiegli bogowie i zbiegł Bóg, lecz w dziejach świata wygasł blask boskości. Czas Nocy Świata jest czasem marnym, gdyż marnieje coraz bardziej. Zmarniał aż tak, że nie potrafi już rozpoznać, iż brak Boga jest właśnie brakiem”1 – pisał Martin Heidegger, komentując elegię Chleb i wino Fryderyka Hölderlina. Niemiecki filozof w swoich późnych dziełach przeprowadził wciąż aktualną krytykę współczesnej cywilizacji technicznej. Szczególną uwagę zwrócił na porzucenie transcendencji (której, co należy od razu podkreślić, w wypadku Heideggera nie można utożsamiać z chrześcijańskim Bogiem). Zdaniem autora Bycia i czasu dzisiejszy człowiek nie potrafi kontemplować tajemnicy, zamiast tego zatapia się w błahych, czysto pragmatycznych problemach. Jego myślenie przypomina chłodną kalkulację – obliczanie najefektywniejszych metod osiągnięcia obranego celu bez namysłu nad sensem podejmowanych działań. Największe niebezpieczeństwo według Heideggera polega jednak na sprowadzaniu otaczających nas rzeczy do roli zasobu, który można wykorzystać do odgórnie określonych celów. Zdaniem filozofa człowiek owładnięty myśleniem technicznym zaczyna samego siebie traktować jak zasób, a tym samym zatraca własne człowieczeństwo.