Kimyasalların Bertarafı Sırasında Oluşan Emisyonların Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi

Modern yaşamın vazgeçilmezi olan kimyasallar, beslenme ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarımızın yanı sıra endüstriyel alanlarda kullanımı zorunlu olan maddelerdir. Sanayinin ve teknolojinin hızla gelişmesi, kullanılan kimyasalların çeşitliliğinde artışa neden olmakta ve birçok kimyasalın doğaya salınımını artırmaktadır. Çevresel kirliliğe ve insan sağlığına zarar verebilme potansiyeline sahip bu kimyasalların doğru kullanımı ve yönetimi yaşamsal öneme sahiptir. Bu nedenle, kimyasalların kullanımı ve bertarafı sırasında dikkatli ve sürdürülebilir yöntemlerin benimsenmesi, çevresel etkilerin minimize edilmesi ve çalışan sağlığı ve güvenliği açısından büyük önem taşır.Kimyasalların bertarafında kullanılan yöntemler ve teknikler, farklı kimyasal riskler oluşturabilir ve bu alanda çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit edebilir. Bu kimyasal riskler; kullanılan kimyasal maddelerin türüne, bertaraf koşullarına ve kullanılan teknolojilere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Kimyasal kalıntılar, enerji tüketimi ve emisyonlar bu risklerden bazılarıdır. Bertaraf sırasında sıklıkla açığa çıkan emisyonlar; kullanılan yöntem ve tekniklere göre farklılık gösterse de genel olarak karbondioksit (CO2), kükürtdioksit (SO2), azot oksitler (NOx), uçucu organik bileşikler ve çeşitli partikül maddelerdir. Bu çalışmada kimyasalların bertarafı süreçlerinde oluşabilecek emisyonların çalışan sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi amacı ile literatür sistematik olarak taranmıştır. Tarama sürecinde Google Scholar, WOS, Scopus, ScienceDirect ve EBSCO gibi uluslararası veri tabanları ile TR Dizin, DergiPark ve YÖK Ulusal Tez Merkezi gibi ulusal kaynaklar kullanılmış; ilgili çalışmalar “iş sağlığı ve güvenliği”, “kimyasal emisyon”, “maruziyet”, “risk değerlendirme”, “occupational exposure”, “emission control” gibi Türkçe ve İngilizce anahtar kelime kombinasyonlarıyla araştırılmıştır. Hakemli dergilerde yayımlanmış makaleler, lisansüstü tezler, ulusal ve uluslararası standartlar, mevzuat metinleri ve teknik raporlar öncelikli olarak incelenmiş; akademik niteliği bulunmayan metinler kapsam dışı bırakılmıştır.