TARİHİ BİR BELGE IŞIĞINDA TÜRKİYE-AFGANİSTAN İLİŞKİLERİ (BİNBAŞI HÜSEYİN BEY’İN RAORUNA GÖRE AFGANİSTAN VE KABİL ELÇİSİ FAHRETTİN PAŞA’NIN FAALİYETLERİ 1922-1923)

Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele’nin en güç zamanlarında bile Afganistan’ın askeri eğitimi için buraya askeri heyetler gönderdi. Böylece iki devlet arasında sağlam ilişkiler kuruldu. Sağlanan bu iyi ilişkiler çerçevesinde karşılıklı olarak elçilikler de atandı. Nitekim Türkiye 1922’de Fahrettin Paşa’yı Afganistan’a Kabil Elçisi olarak gönderdi. Kabil’de Fahrettin Paşa ile çalışacak bir heyet de teşkil edildi. Heyet de bir asker olarak Binbaşı Hüseyin Bey de yer almıştır. Binbaşı Hüseyin Bey, Fahrettin Paşa’nın emrinde sekiz ay görev yaptı. Bu zaman zarfında Binbaşı Hüseyin Bey, duyduklarına, şahit olduklarına ve bu ikisi üzerinden kendisinde hasıl olan kanaatlerine dayanarak hem elçilik hakkında hem de Afganistan’ın siyasi, sosyal ve askeri yapısı hakkında bir rapor kaleme almıştır. Çalışmada raporda verilen bilgiler ile dönemin tarihi olayları karşılaştırılarak bir değerlendirme yapılmıştır. Bu makaleden amaç bahsi geçen rapor çerçevesinde Amanullah dönemi Türkiye-Afganistan ilişkileri, Afganistan’ın siyasi, sosyal ve askeri yapısı hakkında bir değerlendirme yaparak döneme ilişkin eksik bilgileri tamamlamaya çalışmaktır.