Türkiye’de Finansal Teknoloji Yatırımlarının Bankacılık Sektörüne Etkisi: Bankacılık Endeksi Örneği

Finansal teknolojiler (FinTech), finansal hizmetlerin sunumunda yenilikçi çözümler sağlayarak maliyetleri düşürmekte, işlem hızını artırmakta ve finansal kapsayıcılığı güçlendirmekte; dolayısıyla modern finansal sistemlerin sürdürülebilirliği ve rekabetçiliği açısından stratejik bir rol üstlenmektedir. Finansal teknolojilerin bankacılık sektörü tarafından etkin bir şekilde kullanılması, müşteri deneyiminin iyileştirilmesinin yanı sıra operasyonel verimliliğin artırılmasına, risk yönetiminin güçlendirilmesine ve sektörde daha yenilikçi, esnek ve rekabetçi bir yapının oluşmasına katkı sağlamaktadır. Ancak bankaların finansal teknolojileri kullanmasının etkinliği, halen araştırmacılar tarafından tartışılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’de FinTech yatırımlarının bankacılık sektörü üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamakta olup; söz konusu etki, 2022–2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Borsa İstanbul Bankacılık Endeksi (XBANK) üzerinden ölçülmüştür. Ampirik analiz kapsamında, FinTech yatırımları ile Borsa İstanbul Bankacılık Endeksi (XBANK) arasındaki ilişkiyi incelemek üzere ARDL (Autoregressive Distributed Lag) sınır testi yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntem sayesinde hem kısa vadeli etkiler hem de uzun vadeli ilişkiler eş zamanlı olarak değerlendirilmiştir. Analiz bulguları, FinTech yatırımlarının uzun vadede XBANK üzerinde negatif yönlü ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Kısa vadeli analizlerde ise etkilerin doğrudan değil, belirli bir gecikmeyle ortaya çıktığı; özellikle beşinci ile sekizinci gecikme dönemlerinde anlamlı hale geldiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, FinTech yatırımlarının bankacılık sektörü üzerindeki etkilerinin zaman içinde ortaya çıkabileceğini ve bu etkinin daha çok dolaylı kanallar aracılığıyla gerçekleştiğini göstermektedir.