Denizli İli, Tavas İlçesi, Yaka Mahallesi’ndeki Kilise Kurtarma Kazısı ve Artemis Sibyrallis’e Ait Yeni Bir Yazıtın Ön Değerlendirmesi

Bu makale, 2018-2019 yıllarında Denizli İli, Tavas İlçesi, Yaka Mahallesi, Bağlar Mevkii, Hancı İsmailler Sokak’ta gerçekleştirilen kurtarma kazılarının rapor ve sonuçlarını bilim çevrelerine ve kamuoyuna duyurmayı amaçlamaktadır. İlk etabı tamamlanan disiplinlerarası kurtarma kazıları çerçevesinde bölgenin yerleşim arkeolojisi ve epigrafi araştırmaları öncelikli olarak değerlendirilmiştir. İki açmada sürdürülen kazılar sonucunda neredeyse tamamı devşirme malzemeyle inşa edilen apsisli bir kilise yapısı keşfedilmiş, ancak henüz bir kısmı ortaya çıkarılabilmiştir. Binanın yapımında kullanılan yer döşemeleri, sütun kaideleri, lahitler, seramikler ve Artemis Sibyrallis’in kökenine ait yeni kehanet yazıtı kilisenin daha öncesinde Roma İmparatorluk Dönemi’nde de bir kamu binası olarak kullanım gördüğünü belgelemektedir. Yine de Salbake Dağı’nın hemen kuzeybatı eteklerinde konumlanan söz konusu alan daha önce herhangi bir yerleşimle ilişkilendirilememiştir. Bu nedenle kazı alanının görece olarak yakınında keşfedildiği ileri sürülen Kosa ile Antikosa adlı köylerin söz konusu tanrıçaya adanmasına ve Herakleia Salbake’ye devrine ilişkin daha önceden yayımlanmış bir sınır yazıtı bu çerçevede tekrardan ele alınarak hem kazı alanının bağlamı hem de kentin güney sınırıyla ilintili yeni öneriler sunulmuştur. Tarihsel olaylar çerçevesinde apsisli kilise yapısı da MS 5. yüzyıl sonrasına tarihlendirilerek Herakleia Salbake kentiyle ilişkilendirmiştir.