BİR BİYOGRAFİ DENEMESİ: İBRAHİM EDHEM PAŞA (1818-1893)

İbrahim Edhem Paşa, 5 Şubat 1877- 11 Ocak 1878 yılları arasında sultan II. Abdülhamid döneminde sadrazamlık yapmış bir devlet adamıdır. O’nun sadaret makamında bulunduğu yıllarda iki önemli hadise meydana gelmiştir. Meşrutiyet’in ilan edilmesiyle açılan ilk Meclis-i Mebûsan, Edhem Paşa’nın sadrazamlığı sırasında toplanmıştır. Tarihe 93 Harbi olarak geçen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı da, Edhem Paşa’nın sadrazamlık yaptığı dönemde vuku bulmuştur. Dolayısıyla Edhem Paşa, görevde kaldığı bir yıla yakın süre zarfınca, ağır meselelerle uğraşmak zorunda kalmıştır. Bu çalışmada, II. Abdülhamid’in sadrazamlarından İbrahim Edhem Paşa’nın menşei, eğitimi ve siyasi faaliyetleri üzerinde durulmuştur. Edhem Paşa’nın sadaret makamına gelinceye kadar devletin birçok kademesinde aldığı görevlerden bahsedilmiştir. Sadrazamlığı sırasında yaşanan gelişmeler ele alındıktan sonra, son olarak Paşa’nın şahsiyetine ve Osmanlı bilim dünyası için yaptığı çalışmalara değinilmiştir.