DİYARBAKIRLI SAÎD PAŞA’NIN ŞİİR DEFTERLERİ VE NEŞREDİLMEMİŞ ŞİİRLERİ-I

Mehmed Saîd Paşa; 1832’de Diyarbakır’da doğmuş, 1891’de Mardin’de vefat etmiştir. Birçok âlim, şair ve yazar yetiştiren bir aileye mensup olan Saîd Paşa; dîvânının yanı sıra belagat, tarih, tıp, mantık ve matematik gibi farklı sahalarda mensur eserler vermiştir. Saîd Paşa’nın dîvânı dışında bilinen 8 farklı şiir defteri bulunmaktadır. Dîvânı ve Dîvânı’nda bulunmayan bazı şiirleri farklı tarihlerde neşredilmiştir. Neşredilen şiirlerine göre Saîd Paşa, hakîmâne tarzda yazdığı dinî ve ahlaki şiirleriyle dikkat çekmektedir. Çalışmamızda, Saîd Paşa’nın Dîvânı ile Dîvânı’nda yer almayan şiirleri hakkında yapılan çalışmalarla ilgili bilgi verilmiş ve İstanbul Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi Diyarbekirli Saîd Paşa Koleksiyonu 00102_1 numarada kayıtlı şiir defteri incelenmiştir. Bu şiir defterinde şairin yayımlanmış şiirleri arasında yer almayan 24 gazel, 1 terkîb-i bent, 1 müsemmen, 1 kıt‘a, 12 mısralı 5 bentten oluşan 1 manzume ve daha önce neşredilmiş fakat mısra ve beyit bakımından farklılık arz eden 12 gazel tespit edilmiştir. Tespit edilen 40 şiir, transkribe edilmiş ve şairin daha önce neşredilmiş şiirleriyle karşılaştırılmıştır. Söz konusu şiirlerde dinî, ahlaki ve toplumsal konularla beraber aşk, âşık, sevgili, sevgilinin güzellik unsurları ve ayrılık gibi bireysel konuların işlendiği görülmüştür.