Javascript must be enabled to continue!
Naturalizm metodologiczny?
View through CrossRef
W ramach filozoficznej doktryny naturalizmu metodologicznego utrzymuje się, że warunkiem uznania jakiegokolwiek badania świata za „naukowe” jest to, że nie może ono odwoływać się do stwórczego działania Boga (ani żadnego innego rodzaju działalności Bożej). Twierdzi się, że metody nauki „nie dają żadnego punktu oparcia” dla sądów teologii — nawet jeśli te ostatnie są prawdziwe — i dlatego teologia nie może wpływać na wyjaśnienia naukowe lub uzasadnianie teorii. Mówi się zatem, że nauka ma być religijnie neutralna, choćby dlatego, że nauka i religia z samej swej natury są odrębne pod względem epistemicznym. Jednakże rzeczywista praktyka i treść nauki podważa to twierdzenie. W wielu dziedzinach nauka bynajmniej nie jest religijnie neutralna. Co więcej, argumenty zazwyczaj przytaczane na rzecz naturalizmu metodologicznego obarczone są rozmaitymi poważnymi wadami. Filozoficzna doktryna naturalizmu metodologicznego jest wadliwa. Ponadto ani twierdzenia dotyczące definicji lub zasadniczej natury nauki, ani teologiczne presupozycje (na przykład „funkcjonalna integralność”) nie mogą udzielić należytego poparcia naturalizmowi metodologicznemu. Można jednak znaleźć mocniejsze poparcie dla tej doktryny w ramach tego, co można nazwać „nauką duhemowską” — to znaczy takich badań empirycznych, które na wspólnej płaszczyźnie uprawiają wszystkie frakcje, niezależnie od jakichkolwiek założeń metafizycznych, jakie mogą utrzymywać tylko niektórzy badacze. Nauka duhemowska jest zatem „maksymalnie globalna”. „Nauka augustiańska” zaś może posługiwać się konkretnymi założeniami teologicznymi lub filozoficznymi. Ideał nauki duhemowskiej nie powinien wykluczać nauki augustiańskiej: obie stanowią zasadne formy badań.
Title: Naturalizm metodologiczny?
Description:
W ramach filozoficznej doktryny naturalizmu metodologicznego utrzymuje się, że warunkiem uznania jakiegokolwiek badania świata za „naukowe” jest to, że nie może ono odwoływać się do stwórczego działania Boga (ani żadnego innego rodzaju działalności Bożej).
Twierdzi się, że metody nauki „nie dają żadnego punktu oparcia” dla sądów teologii — nawet jeśli te ostatnie są prawdziwe — i dlatego teologia nie może wpływać na wyjaśnienia naukowe lub uzasadnianie teorii.
Mówi się zatem, że nauka ma być religijnie neutralna, choćby dlatego, że nauka i religia z samej swej natury są odrębne pod względem epistemicznym.
Jednakże rzeczywista praktyka i treść nauki podważa to twierdzenie.
W wielu dziedzinach nauka bynajmniej nie jest religijnie neutralna.
Co więcej, argumenty zazwyczaj przytaczane na rzecz naturalizmu metodologicznego obarczone są rozmaitymi poważnymi wadami.
Filozoficzna doktryna naturalizmu metodologicznego jest wadliwa.
Ponadto ani twierdzenia dotyczące definicji lub zasadniczej natury nauki, ani teologiczne presupozycje (na przykład „funkcjonalna integralność”) nie mogą udzielić należytego poparcia naturalizmowi metodologicznemu.
Można jednak znaleźć mocniejsze poparcie dla tej doktryny w ramach tego, co można nazwać „nauką duhemowską” — to znaczy takich badań empirycznych, które na wspólnej płaszczyźnie uprawiają wszystkie frakcje, niezależnie od jakichkolwiek założeń metafizycznych, jakie mogą utrzymywać tylko niektórzy badacze.
Nauka duhemowska jest zatem „maksymalnie globalna”.
„Nauka augustiańska” zaś może posługiwać się konkretnymi założeniami teologicznymi lub filozoficznymi.
Ideał nauki duhemowskiej nie powinien wykluczać nauki augustiańskiej: obie stanowią zasadne formy badań.
Related Results
Darwin i naturalizm
Darwin i naturalizm
Darwinowską teorię ewolucji zwykle postrzega się jako zgodną z wymogami naturalizmu metodologicznego, jak jednak można pogodzić to z faktem, że w O powstawaniu gatunków Darwin wiel...
Który naturalizm?
Który naturalizm?
Przekład na podstawie: „Which Naturalism?”, New Blackfriars 2022: 1–16, DOI: https://doi.org/ 10.1111/nbfr.12765. Przekład za zgodą Autora.
Program „naturalizacji” bywa we współcz...
Tomistyczna krytyka ontologii fenomenologicznej
Tomistyczna krytyka ontologii fenomenologicznej
Celem artykułu jest prezentacja i rekonstrukcja argumentów sformułowanych przez tomistów egzystencjalnych przeciwko ontologii uprawianej przez fenomenologów. Całość dyskusji zaprez...
Metoda genealogii uzasadniającej
Metoda genealogii uzasadniającej
W ciągu około trzydziestu ostatnich lat w filozofii anglojęzycznej pojawiło się nowe rozumienie metody genealogicznej. Rosnąca grupa autorów, odwołująca się do pionierskiej książki...
NATÜRALİZMİN FOTOĞRAF SANATINA ETKİSİ: PETER HENRY EMERSON VE ANSEL ADAMS
NATÜRALİZMİN FOTOĞRAF SANATINA ETKİSİ: PETER HENRY EMERSON VE ANSEL ADAMS
Doğanın saflığı üzerine düşüncelerin; M.Ö. 6. yy’da Çinli Lao-Tzu ve Miletli Thales tarafından dile getirilmesi ile günümüz sanat tarihinde, resim, edebiyat ve fotoğraf sanatında n...
George Santayana ve Epifenomenal Natüralizmin Olanaklılığı
George Santayana ve Epifenomenal Natüralizmin Olanaklılığı
Amerikan Pragmatist Natüralist Felsefe Geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri olan George Santayana, hem bu geleneğin temel kavramlarını sürdürmek bakımından hem de kendine öz...
Argument C. S. Lewisa przeciwko naturalizmowi (przeł. Anna Mazurek i Michał Buraczewski)
Argument C. S. Lewisa przeciwko naturalizmowi (przeł. Anna Mazurek i Michał Buraczewski)
Oryginał: Peter van Inwagen, “C. S. Lewis’s Argument against Naturalism”, The Journal of Inklings Studies 1 (2011), no. 2 (October): 25–40. Przekład za zgodą Autora.
Artykuł stano...
Wpływ wahabizmu na pozycję społeczno-polityczną Arabii Saudyjskiej
Wpływ wahabizmu na pozycję społeczno-polityczną Arabii Saudyjskiej
<p>Celem artykułu jest określenie roli wahabizmu dla współczesnej pozycji Arabii Saudyjskiej w wymiarach społecznym oraz politycznym. W związku z powyższym, weryfikacji podda...

