CLOTHING AND FABRICS OF THE OTTOMAN PADİŞAH AND BUREAUCRATS-1 (1670-1672)

Dünyanın her yerinde insanoğlu az çok örtünmeye ihtiyaç duyar. Hemen her toplumda en azından “edep yerlerinin gizlenmesi” şeklinde olmuştur. İnsanın temel ihtiyaçlarından biri olan giyim, çoğu zaman toplumun kültürel yapısının etkisiyle temel ihtiyaç olmanın ötesinde anlamlar kazanmıştır. Tabii olarak insanlar bu örtünme zorunluluğunu daha da geliştirerek zevk haline getirmiş, her toplum kendi kültürüne ve medeniyetine uygun hale getirmeye çalışmıştır. Osmanlı sultanlarının kaftanları, elbise, sarık ve kumaşları gücün, statünün ve zenginliğin göstergesi olmuştur. Özellikle kaftanlar, kumaşları ve desenleri ile her biri şaheser sanat eseridir.Birçok araştırmaya göre basit bir forma sahip olmasına rağmen, Osmanlı kaftanları çok ihtişamlı bir görünüme ve güzelliğe sahiptir. Form ve kalıp özellikleri, dikişle yapılan süslemeler, astar ve pervaz süslemeleri, kürkle yapılan süslemeler, düğmelerle yapılan süslemeler mükemmeldir. Bu kaftanlar, kumaşıyla, motifiyle, ihtişamıyla tüm dünyanın hayranlığını uyandırmış, yerli, yabancı çeşitli müzelerde sergilenmiş ve korunmuş olan bu kaftanlarla ilgili birçok araştırma yapılmıştır.Topkapı Sarayı Müzesi Padişah Giysileri Arşivi’nde bulunan padişah giysileri yaklaşık 2500 parçadan oluşmaktadır. Bunların çoğunu hilat, kaftan ve şalvarlar oluşturmaktadır. Ayrıca az olmakla birlikte çocuk(şehzade) giysileri de vardır, fakat gelenekten dolayı kadın giysileri yoktur. Burada Fatih Sultan Mehmet’e ait 21 adet kaftan, Kanuni Sultan Süleyman’a ait 77 adet kaftan, I. Ahmet’e ait 13 adet kaftan, II. Osman’a ait 30 adet kaftan, IV. Murat’a ait 27 adet kaftan bulunduğu bilinirken, Fatih Sultan Mehmet’ten önceki altı hükümdara ait kaftanlar ismen belirtilmemiştir.Bizde bu çalışmamızda, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri, Topkapı Sarayı Müzesi Arşiv Defterlerindeki, padişah elbiseleri için harcanan paralar, padişahın kendisi için divandan alınması gereken çuka ve elbiseler; bâbü’s-sâ’de ağaları ve oradaki görevli kişilerin müstehak oldukları bayramlık hediye kaftân, sârık ve değerleri, babü’s-sa’âde ağalarının müstehak oldukları elbise ve değerleri üzerinde duracağız.