Maarif Salnameleri Işığında Adapazarı ve Çevresindeki Gayrimüslimlerin Eğitim Faaliyetleri (1898-1903)

1898-1903 yılları arasında yayınlanan Maarif Salnameleri Osmanlı Devleti'nin genel eğitim sistemini ve politikasını yansıtan en önemli kaynaklardan biridir. Bu salnameler ile Osmanlı coğrafyasındaki tüm eğitim faaliyetlerini incelemek mümkün olmaktadır. Ülkede mevcut olan okulların öğrenci ve öğretmen sayıları, okullarda eğitim alan öğrencilerin hangi dine ve millete ait oldukları, okulların türleri gibi istatistiki bilgilere bu salnameler ışık tutmaktadır. Çalışma alanımız olan Adapazarı, dönem itibariyle İzmit Sancağı'na bağlı bir kazadır ve bu bölgede yoğun eğitim faaliyetlerinin olduğu anlaşılmaktadır. Bölgenin eğitim faaliyetlerini daha iyi anlayabilmek ve bir çıkarımda bulunabilmek için bu veriler bizlere eşsiz fırsatlar sunmaktadır. Bu çalışmada 1898-1903 yılları arasında Adapazarı ve civarında eğitim veren gayrimüslimlere ait okullar irdelenmektedir. Bu okulların 1898-1903 yılları arasındaki istatistiki bilgileri ayrıntılı bir şekilde ele alınmış ve bu veriler birbiri ile mukayese edilmiştir.