Nasreddin el-Hanefi bin Emir Muzaffer el-Buharî’nin Tuhfetü’z-Zâirîn isimli eserinin taşbaskı nüshası üzerine

Bu çalışma, Nasreddin el-Hanefi bin Emir Muzaffer el-Buharî’nin Tuhfetü’z-Zâirîn isimli eserinin taşbaskı nüshasının özelliklerini konu almaktadır. Tuhfetü’z-Zâirîn 1318/1906 yılında tamamlanmış ve 1328/1910 yılında Buhara’da taşbaskı olarak yayınlanmıştır. Tuhfetü’z-Zâirîn’in yazma nüshası Özbekistan Bilimler Akademisi Ebu Reyhan Biruni Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde bulunmaktadır. Bu çalışmada Nasreddin el-Hanefi bin Emir Muzaffer el-Buharî ve eseri Tuhfetü’z-Zâirîn hakkında bilgi verilmiş ve literatürdeki eksik ve yanlış bilgilere işaret edilerek ikmal edilmiştir. Eser, Buhara’da bulunan ziyaret yeri ve kabirleri ele almaktadır. Buhara’da bulunan âlim, şeyh, cami, mescit, tekke ve hankahlara yer vermektedir. Tuhfetü’z-Zâirîn, Buhara tarihi, kültürü ve mimari mekânları açısından önemli bir kaynak değeri taşımaktadır. Eser hakkında kısa da olsa kütüphane kataloglarında bilgiye rastlanmaktadır. Bu kaynakların bir kısmı eksik ve yanlıştır. Tuhfetüz’z-Zâirîn hakkında müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Ancak eserden yararlanan kaynaklar bulunmaktadır. Buhara’daki ziyaret yerlerinin isimleri verilmeden önce ziyaret adabı ve ziyarette yerine getirilecekler anlatılmaktadır. Özellikle ziyaretlerde okunacak dua ve sureler verilmektedir. Tarikatlar, Nakşibendiyye, Kübreviyye, Kadiriyye, Sühreverdiyye, Çiştiyye, Yeseviyye ve zikir konusu, Nakşibendiyye merkezinde izah edilmektedir. Zikri cehri ve gerekçeleri ve diğer tarikatların zikir uygulamalarına yer verilmektedir. Yeseviye’den Ahmed Yesevi’nin halifesi Seyyid Ata’ya da değinilmektedir.