Feminist edebiyat eleştirisi bağlamında Aleksandra Kollontay’ın Vasilisa Malıgina romanı

Rusya’da XX. yüzyıl devrimle başlar ve devrimin temellerini atanlar arasında, çok fazla dile getirilmese de, kadınlar da bulunmaktadır. Bu kadınlardan Aleksandra Kollontay, 20’li yaşlarında Marksist düşünceyle tanışır. Paris’te Vladimir Lenin’le karşılaşması, 1917 Ekim devrime katkıları, çalışkanlığı ve Marksizm tutkusu yönetimde yer almasını sağlamıştır. Sovyet hükümetinin ilk kadın bakanı olan Kollontay, Marksist feminizmin önemli temsilcilerindendir. Özellikle kadın haklarını savunmuş, kadını evlilik bağı ve erkek egemenliğinden kurtarıp cinsler arası eşitliğin sağlanması için çok çaba harcamıştır. Bu bağlamda çeşitli bildiriler yayımlayan Kollontay aynı zamanda roman ve öyküler de kaleme almış, bu çalışmalarında gayet sade ve basit bir dil kullanarak halkın her kesimine ulaşmayı amaçlamıştır. Kadınların erkeklerle eşit hak ve özgürlüklere sahip olmasını hedefleyen feminizm düşüncesi, farklı fikir akımları ve ideolojilerin etkisiyle çeşitli kollara ayrılır. Bunlardan biri olan Marksist feminizm, kadının kurtuluşunu öncelikle kapitalist düzenin yıkılmasıyla ilişkilendirmesiyle diğer feminist düşüncelerden ayrılır. Feminist düşüncenin bir diğer katkısı ise edebiyat alanında gerçekleşir. Feminist edebiyat eleştirisinin ortaya çıkmasıyla edebiyatta kadın konusu hem yazar hem de okur odaklı olarak incelenmeye başlanır ve yeni araştırma alanları açılır. Çalışmamızda öncelikle feminizmin ortaya çıkışı ve Marksist feminizmin oluşumundan söz edilmektedir. Bu düşünceden doğan feminist eleştiri kuramı ele alınmakta ve genel özellikleri açıklanmaktadır. Kollontay’ın devrimin ilk günlerinden beri hayalini kurduğu yeni kadın ve yeni erkek arasındaki ilişkinin yanı sıra aşk ve evlilik bağına getirdiği yeni bakış açısını anlattığı romanı Vasilisa Malıgina, feminist eleştiri kuramına göre incelenmektedir.