16. YÜZYILDA İSTANBUL KARAİ CEMAATİ

Karailik, esasları 8. yüzyılda Irak’ta şekillenen bir Yahudi mezhebidir. Bu mezhebin en karakteristik özelliği, Yahudi sözlü geleneğini reddetmesi ve inanç ilkelerini yalnızca Tevrat’a dayandırmasıdır. Bu yönüyle Yahudiliğin Rabbani kanadına muhalif akımı temsil eden Karailik, göçlerle birçok coğrafyaya dağılmış ve mezhep, Bizans ülkesinde de yayılma fırsatı bulmuştur. Bizans başkenti İstanbul’a yerleşen Karailer, şehrin Osmanlılar tarafından fethi sonrasında varlıklarını devam ettirmişlerdir. Özellikle, II. Mehmet’in uygulamaya koyduğu sürgün politikası ile şehirdeki Karai nüfusu artış göstermiştir. Çalışmamızda, arşiv vesikalarının rehberliğinde, Karai cemaatinin 16. yüzyıldaki yaşamı ele alınmıştır. Bu çerçevede istifade ettiğimiz tahrir defterleri, şehrin Yahudi cemaatlerine ilişkin mühim veriler içermektedir. Döneme ait tahrir defterleri ışığında, İstanbul Karai cemaatinin nüfusu, cemaat mensuplarının ödemekle yükümlü oldukları vergiler, gelir seviyeleri, icra edilen meslekler ve yerleşim alanları değerlendirilmiştir.