Lajmska bolest

Lajmska bolest (Lb) je multisistemska infektivna bolest izazvana bakterijama roda Borrelia, najčešće Borrelia burgdorferi, a prenosi je ubod zaraženog krpelja Ixodes ricinus. Glodari (miševi, pacovi) su primarni rezervoari bakterija. Prenos bakterija je najčešći u periodu od maja do avgusta u umerenim klimatskim zonama, ali bolest može da se javi i van ovog perioda, zavisno od klimatskih uslova i aktivnosti krpelja. U ranoj fazi, Lajmska bolest se najčešće manifestuje pojavom karakteristične lezije na koži, poznate kao erythema migrans, koja počinje kao crvena makula ili papula i može se proširiti do 50 cm, sa centralnim prosvetljenjem i jasno ili blago definisanim rubovima. Pored toga, simptomi mogu uključivati glavobolju, povišenu temperaturu, malaksalost, bolove u mišićima i zglobovima, što može dovesti do pogrešne dijagnoze ili odlaganja terapije. Ako se bolest ne leči na vreme, može izazvati ozbiljne sistemske komplikacije, uključujući neurološke poremećaje (npr. meningitis, neuropatije), srčane probleme (atrioventrikularni blok) i artritis, najčešće zahvatajući kolena. Kasni stadijumi bolesti mogu trajati mesecima ili godinama, ali adekvatnom antibiotskom terapijom simptomi se često mogu smanjiti. Dijagnostika se zasniva na kliničkoj slici i serološkim testovima, kao što su ELISA i Western blot, koji detektuju prisustvo antitela na bakterije. Važno je napomenuti da serološki testovi u ranoj fazi mogu biti negativni, jer antitela još nisu razvijena. PCR testovi mogu potvrditi prisustvo bakterija direktnim ispitivanjem uzoraka krvi, likvora ili tkiva, ali se u rutinskoj dijagnostici erythema migrans kao klinička dijagnoza smatra dovoljnim razlogom za započinjanje terapije. Prevencija se zasniva na smanjenju kontakta sa krpeljima, uključujući nošenje adekvatne zaštitne odeće, primenu repelenata, tretiranje odeće permetrinom. U preventivne mere spada košenje i održavanje travnatih površina, kao i kontrola populacije glodara i krpelja na mestima gde ljudi borave.